Welk zelfstandig naamwoord hoort bij het werkwoord realiseren: realisatie of realisering

Zowel realisatie als realisering is mogelijk. De achtervoegsels -ering en -atie passen allebei achter de stam van werkwoorden op -eren. Bijvoorbeeld: classificatie/classificering, isolatie/isolering, enz. Bij de vorm op -atie ligt de nadruk wat meer op het resultaat van de handeling, bij die op -ering wordt vooral het proces zelf benadrukt. Vaak echter zijn woorden op -atie en -ering inwisselbaar. Een paar voorbeelden:

  • Er is een begin gemaakt met de realisering/realisatie van de tunnel.
  • Het onderwijs is sterk gericht op realisering/realisatie van de kerndoelen.
  • De realisatie/realisering van de tunnel heeft tien jaar geduurd.
  • De realisatie/realisering van het plan bleek moeilijker dan gedacht.

Het verschil tussen de nadruk op het resultaat (-atie) en nadruk op het proces (-ering) gaat overigens niet altijd op. Bij de creatie van een kunstwerk gaat het juist om het proces. En motivering en motivatie hebben elk een heel eigen betekenis.

Het is niet altijd mogelijk om zowel een variant op -atie als op -ering te vormen. We kunnen bijvoorbeeld wel spreken van een prestatie, maar niet van een prestering. Als een woord aan het Frans ontleend is, is er in het Nederlands vaak een voorkeur voor de vorm op -atie. Bijvoorbeeld: compilatie ('compilation'), interpretatie ('interpretation'). Maar ook dit ezelsbruggetje gaat niet altijd op; het is immers niet constatatie (Frans constatation), maar constatering.