Wat is juist: naar aanleiding van of na aanleiding van?

Naar aanleiding van is juist.

Naar aanleiding van is een vaste combinatie met de betekenis ‘als gevolg van, (ertoe gebracht) door’. Met bijvoorbeeld ‘Naar aanleiding van uw vacature van 2 maart schrijf ik u deze brief’ is bedoeld dat je in actie bent gekomen (en een brief bent gaan schrijven) door wat je in de vacature hebt gelezen.

De vergissing na aanleiding van komt vaak voor, waarschijnlijk doordat de slot-r van naar vaak niet of niet goed hoorbaar is. Na drukt echter altijd een volgorde uit. Het betekent ‘volgend op’ (zoals in de een na de ander en na de vergadering). Na aanleiding van zou dus iets moeten betekenen als ‘volgend op (de) aanleiding van’, en dat is vreemd. In bijvoorbeeld ‘Na het lezen van uw brief besloot ik direct te antwoorden’ en ‘Na verloop van tijd herstelde ze helemaal van haar ziekte’ is na wel goed gebruikt.

Andere combinaties waarin alleen naar juist is: al naar gelang (‘naarmate’), naar mijn idee (‘volgens mij’), naar mijn mening (‘volgens mij’), naar verhouding (‘vergeleken met ...’), naar verwachting, het naar zijn zin hebben.

Na en naar zijn verwant

Na en naar zijn nauw aan elkaar verwant. Naar is oorspronkelijk de vergrotende trap van na. Al in het het Nederlands van de Middeleeuwen had naar de functie van voorzetsel gekregen. Na en naar waren lange tijd vrijwel synoniem. Pas na 1500 ontstond het onderscheid tussen na en naar dat we nu maken. Nicolaas Beets schreef in Camera Obscura (1840) zelfs nog: “Toen … kwam daar ’t houtschuitje; daar gingen de knechts mee na huis.” Het is dus vanuit historisch oogpunt niet zo raar dat na aanleiding van en na huis gaan voorkomen. Alleen is de taalnorm inmiddels duidelijk: na geldt hier echt als een fout.

Handig hulpmiddel: de Taal*maat

De Taal*maat Na of naar? is een stroomdiagram waarmee je stap voor stap kunt bepalen of na of naar goed is. Een handig hulpmiddel om het juiste voorzetsel te kiezen!