Is naast groter dan tegenwoordig groter als ook goed?

Groter dan geldt nog steeds als de correctere vorm die het best past in de schrijftaal. Groter als is voor sommigen niet zo erg in informeel taalgebruik en in de spreektaal, maar is voor anderen ook dan echt een fout(je). Groter dan krijgt volgens de taalnorm dus nog steeds duidelijk de voorkeur. Dat is opmerkelijk, omdat groter als ook al eeuwenlang voorkomt.

In het Middelnederlands was groter dan de gewone vorm. In de zestiende en zeventiende eeuw werd, mogelijk vanuit het oosten, groter als gebruikelijker. Maar omdat gerenommeerde schrijvers ergens in de zeventiende eeuw besloten dat groter dan beter was, is dat sindsdien de norm. Die norm leeft nog sterk, maar heeft desondanks weinig invloed op de gesproken taal. Daarin is groter als waarschijnlijk het gebruikelijkst.

De redactie van het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) worstelt ook met dan en als. Eerst wordt uitgelegd dat dan en als beide logisch te verklaren zijn:

  • groter dan geeft een rangorde aan: 'eerst komt het een, dan het ander';
  • groter als legt meer de nadruk op de vergelijking: 'het een is groter in vergelijking met het ander'.

Het WNT vervolgt met: “Dan en als zijn dus beide historisch te rechtvaardigen en logisch zuiver te verklaren. Zal men daarom in de schrijftaal beide gelijkelijk erkennen, of wel, alleen op de spreektaal lettende, als voor dan in de plaats stellen? Het ware niet te wenschen. (...) Als moge op zich zelf ook onberispelijk zijn, maar het is niet gerechtigd om dan in de plaats, die het volkomen goed bekleedt, te verdringen. Twee uitdrukkingen onverschillig nevens elkander te bezigen voor hetzelfde begrip, zonder de minste wijziging of schakeering, is in de taal geen begeerlijke rijkdom. En werkelijk is dan bruikbaarder en juister dan als. Als drukt het begrip van gelijkheid uit. Hetzelfde woord aan te wenden, waar de ongelijkheid op den voorgrond staat, strijdt met den goeden smaak, dien de schrijftaal niet mag verloochenen. (...) Dan voldoet dus in ieder opzicht, als schiet te kort in die vereischten, die de schrijftaal mag doen gelden. Reden genoeg om het oude dan niet door het minder eigenaardige [= geschikte] als te laten verdringen.”