Print deze pagina

Aanhalingstekens en leestekens

Hoe zit het met het gebruik van hoofdletters en leestekens in citaten?

Er zijn geen vaststaande regels voor het weergeven van citaten; wel zijn er conventies die door de meeste adviesboeken gehanteerd worden. Ook wij houden deze vuistregels aan:

  • Als er een hele zin geciteerd wordt, begint het citaat met een hoofdletter, en valt de punt of het vraagteken of uitroepteken binnen de aanhalingstekens:
    • Ik zei: "Ik hou niet van appeltaart."
    • De kassière vroeg: "Hebt u een klantenkaart?"
  • Als de zin begint met het citaat, vervalt de punt (het vraagteken blijft staan), en wordt het citaat gevolgd door een komma. Na een vraagteken of uitroepteken kan die komma weggelaten worden, maar het hoeft niet:
    • "Ik hou niet van appeltaart", zei ik.
    • "Hebt u een klantenkaart?", vroeg de kassière.
    • "Hebt u een klantenkaart?" vroeg de kassière.
  • Als een deel van een zin geciteerd wordt, begint het citaat met een kleine letter, en valt de punt buiten de aanhalingstekens:
    • De directeur vond de ophef "nogal overdreven".
  • Gedachten worden zonder aanhalingstekens weergegeven, en na de dubbele punt volgt een kleine letter:
    • Ik dacht: morgen ga ik naar de film.
    • Morgen ga ik naar de film, dacht ik.

Veel mensen twijfelen over de plaats van de komma als een citaat wordt onderbroken, en ook adviesboeken zijn het hierover niet altijd met elkaar eens. Wij zetten zelf de komma binnen de aanhalingstekens als hij ook in de hele geciteerde zin voorkomt, en buiten de aanhalingstekens als dat niet het geval is:

  • "Kortom," besloot hij zijn verhaal, "we hadden een heerlijke vakantie." (De hele geciteerde zin is: 'Kortom, we hadden een heerlijke vakantie.')
  • "Waarom", wilde mijn broertje weten, "zijn bananen krom?" (De hele geciteerde zin is: 'Waarom zijn bananen krom?')

Overigens houden uitgevers van romans en andere fictieboeken vaak net iets andere regels aan. Ze hanteren de ELDA-regel: 'eerst leesteken, dan aanhalingsteken'. Dat wil zeggen dat de komma in de volgende zinnen in veel boeken binnen de aanhalingstekens wordt geplaatst, hoewel die eigenlijk niet bij het citaat hoort:

  • "Ik hou niet van appeltaart," zei ik.
  • "Waarom," wilde mijn broertje weten, "zijn bananen krom?"

Trefwoorden

terug
voorjaarsbanner

banner ITV

taalkalender