Hoe spel je het verkleinwoord van een A4? En van sms?

De juiste schrijfwijzen zijn een A4’tje en een sms’je. Een achtervoegsel, zoals -tje, -je, -ig, -er, wordt met een apostrof gekoppeld aan het cijfer of de afkorting waarmee het één geheel vormt. Andere voorbeelden zijn 65+’er, 55+’er, CDA’er, vmbo’er, cd’tje, dvd’tje en wc’tje. Dit soort woorden worden afleidingen genoemd.

Als er geen achtervoegsel maar een woord aan een cijfer of afkorting wordt gekoppeld, is een streepje juist: A4-formaat, 64-jarige, 65+-korting, 06-nummer, 21%-tarief, cd-rek, dvd-hoesje, sms-bericht en wc-rol. Dit soort woorden worden samenstellingen genoemd: beide delen kunnen los (als zelfstandig woord) voorkomen.

-Achtig, -heid, -schap en -dom

De achtervoegsels -achtig, -heid, -schap en -dom worden niet met een apostrof maar met een streepje aan een afkorting of cijfer gekoppeld. Dit soort combinaties komen zelden voor, maar de volgende zinnen zijn voorstelbaar:

  • De politicus werd beschuldigd van een D66-achtige vlees-noch-vismentaliteit.
  • Het EU-schap brengt niet alleen maar vreugde.
  • Het programma-idee werd getoetst op RTL4-heid.
  • Het NAC-dom gaat een supporter in het bloed zitten.

-Loos

Over het achtervoegsel -loos verschillen de meningen. Volgens de officiële spelling wordt dit met een apostrof aan een afkorting gekoppeld. Het is dus officieel een tv’loze vakantie en een pc’loos huishouden. In onze eigen Spellingwijzer Onze Taal vermelden we ook tv-loos en pc-loos. Het achtervoegsel -loos is wat ons betreft te vergelijken met -achtig. In een tv-achtig scherm én een tv-loos weekend is het streepje goed te verdedigen. Het streepje komt in de praktijk ook vaker voor.