Page 31 - OnzeTaal_sept2021

NAMEN

Oprah

ebt u dat ook weleens – dat u
iets opvallends waarneemt
H en probeert te begrijpen? En
daarbij een verklaring verzint die u zó
goed bevalt dat u er voortaan rotsvast
in gelooft?
Zelf had ik het bij de voornaam van
Oprah Winfrey, de Amerikaanse tv-
presentatrice. Eigenaardige naam,
maar het drong tot mij door dat Oprah
een anagram is van Harpo en ik nam
aan dat Winfreys ouders bewonderaars
waren van de komiek Harpo Marx. Foto: INTX
Je ziet dat vaak, dat baby’s naar een
beroemdheid vernoemd worden. En Oprah Winfrey
het had qua timing ook best gekund:
Winfrey is geboren in 1954, toen de dochter van Naomi en de schoonzuster daar de vrouw van het personage
Marx Brothers al wereldberoemd wa- van Ruth. Harpo (gespeeld door Willard Pugh).
ren. Harpo leefde van 1888 tot 1964. Hoe Orpah Oprah geworden is? Zo kwam zij op het idee haar naam om
Uit nader onderzoek bleek dat er Simpel: de familie slaagde er niet in de te keren. In datzelfde jaar richtte zij
niets van klopt. Winfrey werd geboren naam correct uit te spreken, en vol- het bedrijf Harpo Productions op.
met de Hebreeuwse naam Orpah. Wat gens sommige bronnen de peuter zelf Van Harpo weten we wél zeker wat
die naam betekent, daar verschillen de evenmin. Toen Orpah één jaar was het betekent: harpspeler. Geen spoor-
meningen ernstig over. Misschien be- werd zij, ook officieel, omgedoopt tot tje Hebreeuws. Het is een Engelse jon-
tekent het ‘nek’. De naam komt voor Oprah. gensnaam.
in het Oude Testament, en wel in het Is er dan geen enkel verband met
boek Ruth (hoofdstuk 1, vers 4). Orpah Harpo? Toch wel. In 1985 speelde Win-
(ook als Orpa gespeld) was de schoon- frey in de film The Color Purple. Zij was RIEMER REINSMA

SPREEKWOORD

DE DOOS VAN PANDORA OPENEN

ls iemand ‘de doos van Pandora’ ze de beschikking kregen over het Dat was een grote pot, die door een
A opent, veroorzaakt hij of zij onge- vuur, werd hun leven nóg beter. vertaalfout in latere versies van het
wild allerlei kwaads. Deze doos wil je Zeus was woedend over de diefstal verhaal een ‘doos’ werd. Pandora
dus te allen tijde dichtlaten. De uit- van het vuur. Hij bedacht een wraak- kreeg de raad de doos nóóit te openen.
drukking komt bijvoorbeeld van pas plan om de mensen te treffen. Dat Maar ja, ze had nu eenmaal die
als de gevolgen van een bepaalde keu- plan was: via een mens allerlei ellende nieuwsgierigheid gekregen … Toen
ze niet te overzien zijn. Toen in 1996 onder de mensen te verspreiden. ze de doos dus na enige tijd opende,
het eerste gekloonde schaap Dolly Hij liet Hephaistos, de god van het ontsnapte de inhoud. Dat bleek alle
werd geboren, waarschuwden sommi- vuur en van de ambachtslieden, een ellende te zijn die een mens maar kan
gen dat nu de doos van Pandora was beeld van een vrouw maken. Dit beeld, overkomen, zoals ziekte, honger en
geopend. Pandora, werd tot leven gewekt en verdriet. Alleen de hoop – juist het
Het verhaal achter de doos van Pan- kreeg van alle goden een eigenschap enige goede wat in de doos zat – bleef ONZE TAAL 2021 — 9
dora komt uit de Griekse mythologie. mee, waaronder schoonheid, slimheid achter, omdat de geschrokken Pandora
Een bekende mythe gaat over de god én nieuwsgierigheid. De naam Pandora de doos meteen weer dichtdeed. Zeus’
Prometheus, die het vuur van de goden betekent letterlijk: ‘(degene met) alle plan was dus geslaagd.
stal en naar de mensen smokkelde. De (pan) geschenken (dora)’.
mensen leefden volgens de Griekse Zeus zorgde ervoor dat Pandora met
mythologie aanvankelijk in een para- de god Epimetheus trouwde. Als huwe- TAALADVIESDIENST
dijs, zonder zorgen of gebreken. Toen lijksgeschenk kreeg ze een ‘pithos’. 31