Page 18 - OnzeTaal_sept2021

Zakelijk én glashelder schrijven

26 tips voor boven het bureau

VOORAF ZINNEN

• De eerste vraag is of je eigenlijk wel moet gaan schrij- • Geef je lezers duidelijke aanwijzingen over hóé de
ven. Misschien is je doelgroep meer gebaat bij een zinnen samen hangen. Dat doe je met goede verwijs-
filmpje of kun je beter even bellen. Om die vraag te woor den en signaal woor den, zoals dus, omdat, tot slot
beantwoorden, moet je je doelgroep en je doel duidelijk en maar.
voor ogen hebben. • Kom zo snel mogelijk tot de kern, wees direct en con-
• Bedenk wat je uiteindelijk verwacht van degene die je creet. Een lange aanloop voordat een zin echt begint,
tekst leest. Moet iemand na het lezen iets doen, of leest niet prettig.
hoeft dat juist niet? Wat is kortom je ‘kernboodschap’?
• Leef je in. Welke informatie heeft je lezer nodig om Als werknemers, zoals tijdens de coronacrisis van 2020
jouw kernboodschap te begrijpen en eventueel in actie maandenlang het geval was, meer dan drie dagen per week
te komen? Probeer mogelijke vragen van lezers te on- thuiswerken, neemt hun betrokkenheid bij het bedrijf af.

dervangen. Tijdens de coronacrisis van 2020 waren werknemers maan-
denlang meer dan drie dagen per week thuis aan het werk.
Daardoor nam hun betrokkenheid bij het bedrijf af.

• Houd bij elkaar wat bij elkaar hoort. Als er veel woor-
den staan tussen woorden die bij elkaar horen, ontstaat
een ‘tangconstructie’. Voor lezers is dat lastig: ze raken
snel het overzicht kwijt.

Ze sprak met de overigens niet aan het RIVM
verbonden viroloog.
Ze sprak met de viroloog, die overigens niet verbonden is
OPBOUW aan het RIVM.

• Actieve zinnen kunnen een tekst concreter en persoon-
lijker maken. Kijk kritisch of de passieve zinnen die je
• Ontwerp een logische opbouw en indeling van je tekst gebruikt, echt het best passen in je tekst.
(hoofdstukken, paragrafen, alinea’s, tussenkopjes).
• Laat meteen zien waar wat staat. Bij langere teksten Uitsluitend brieven met factuurnummer worden door ons in
behandeling genomen.
als boeken en brochures heb je daarvoor vaak een in-
houdsopgave. In kortere teksten kun je denken aan een We behandelen alleen brieven met een factuur nummer.
inleiding of leeswijzer aan het begin.
• Maak aan het begin van elk groter onderdeel van de • Houd de lengte van je zinnen overzichtelijk: zorg dat de
tekst (hele tekst, hoofdstuk, paragraaf) snel duidelijk meeste zinnen 10 tot 15 woorden lang zijn. Wissel korte
waarover het gaat en waarom iemand het moet lezen. en iets langere zinnen af. Dat is prettiger voor de lezer
• Begin elke alinea met de kernboodschap ervan. Het dan allemaal korte staccato-zinnetjes. Af en toe mag
voordeel is dat de lezer die alleen de beginzinnen van een zin best iets langer zijn, als hij maar wél duidelijk
de alinea’s leest, een goede indruk krijgt van de tekst- in elkaar zit.
inhoud. Bovendien kun je zelf gemakkelijk vaststellen • In een concrete, levendige tekst staan veel concrete
ONZE TAAL 2021 — 9 • Zet boven de langere onderdelen van de tekst informa- uitkijken met naamwoordstijl, waarbij werkwoorden
werkwoorden en het liefst ook concrete, handelende
of de alinea’s in de goede volgorde staan en of ze alle-
personen of instellingen. Dat betekent dat je moet
maal nodig zijn.
(inzetten) verpakt zijn als naamwoorden (de inzet).
tieve tussenkopjes of titels, zodat lezers direct zien
waar ze iets kunnen vinden. Pas op met tussenkopjes
De inzet van de afdeling ligt bij het verbeteren van de
in de vraagvorm, zoals ‘Hoe berekent u uw eigen bij-
klantenservice.
drage?’ Ongeoefende lezers vatten zo’n kopje soms niet
op als structuuraanduider, maar denken dat ze de vraag
zélf moeten beantwoorden. De afdeling zet zich in om de klantenservice te verbeteren.
18