Page 23 - OnzeTaal_sept2021

Illustratie: Matthias Giesen

De ganzen, hennen en hunnen vormen een running gag denken “dat ze met een ’s anders oogen keken”. Die
in de werken van de twee ruzieschoppers. Andere dood- flauwe grap wordt nog steeds wel gedebiteerd als iemand
doeners worden slechts eenmaal genoemd. Zo reageert zegt dat hij iets met zijn eigen ogen heeft gezien of met
Van der Linden op Rabus’ spelling vaarzen en vaarsje zijn eigen oren heeft gehoord.
voor ‘verzen’ en ‘versje’ met de dooddoener: “Vaarsen De voorzetsels na en naar werden in de zeventiende
sijn (…) Jonge Koejen.” Rabus’ hert voor ‘hart’ leidt tot eeuw nog niet zo gebruikt als tegenwoordig. Van der
de opmerking “Hert is een Beest”, en gaarne en ongaarne Linden had als altijd een uitgesproken mening: alleen
moeten volgens de dominee geern en ongeern zijn, want na was goed. Rabus gebruikte daarentegen beide vor-
gaarn is iets “daar men med Naaid”. men. Dat kwam hem op kritiek van de dominee te staan,
die over de uitdrukkingen naar groetenisse, naar de eigen-
WIER IS GROENTE schap, naar ’t digten, naar behoren en naar ’t schijnt op-
Het gebruik van het betrekkelijk voornaamwoord wier merkte: “Wie heevt ooit van een nare groetnis, nare ei-
door Rabus is in de ogen van Van der Linden een grote genschap, naar Digten, of naar behoren Gehoord?” En hij
fout; correct is van wie of welker, omdat “Wier in onse vervolgt: “Waarom maakt hy hier sulk een Naar Geluid?”
Taal so Wieragtig Luid”, en “Wier is een seker Groente, “Dit bedroevde Naar, dit Naar, Klinkt my gedurig so Naar
in de Suider See selv Groejende.” in de Oren.”
De dominee schrijft ergens: “Sy hebben het med haar
eigen Ogen gesien.” Ha, spot Rabus, alsof iemand zou KINDER-BABBEL-WOORDEN
Behalve dooddoeners kom je bij Rabus en Van der Lin-
den ook een aantal taalkwesties tegen die tot op heden
Hedendaagse dooddoeners bij taalfouten behoren tot het vaste repertoire aan taalvragen die wor-
den gesteld aan taaladviesdiensten als die van Onze
Wie een taaluitglijder maakt, loopt nog altijd de kans Taal. Is het groter dan of groter als? Volgens Van der
dit via een dooddoener onder de neus gewreven te Linden is groter als voor “kinderen en boeren”. Zijn
krijgen. Dit zijn er een paar: onbeklemtoonde vormen als je, ge, me, we, ze correct
(zoals Rabus vindt), of moet het zijn gy, my, wy, sy
- ‘Je moet stil wezen.’ – ‘Wezen zijn kinderen zonder (Van der Linden, die de onbeklemtoonde vormen
ouders.’ “Kinder-babbel-woorden” en taal van “Boerejonges”
- ‘Hun is geen onderwerp. Behalve Atilla.’ (of ‘Pas op noemt)? Moeten zelfstandig gebruikte bijvoeglijke
voor de Hunnen, want hun hebben het gedaan.’) naamwoorden in het meervoud een -n krijgen (zoals Van
- ‘Wat zeggie?’ – ‘Azzie val dan leggie.’ der Linden vindt): heiligen, doden, armen of niet (Rabus)?
- ‘Watte?’ – ‘Watten koop je in de winkel.’ Van der Linden noemt het “Schoolmeesters Werk”
- ‘Wat doe je nou?’ – ‘Nauw is niet wijd.’ en “Schoolmeesteragtig imands Spelling te Berispen”,
- ‘Wij wouden gaan.’ – ‘Wouden zijn bossen.’ maar dat weerhoudt hem er niet van honderden pagina’s ONZE TAAL 2021 — 9
- ‘Effe wachten.’ – ‘Effen is een kleur.’ te wijden aan vermeende taalfouten. Ondertussen
mogen we hem en Rabus dankbaar zijn voor hun schot-
Kent u nog andere dooddoeners om taalzondaars schriften met melige woordgrappen, want daarin vinden
mee om de oren te slaan? Stuur ze dan naar we de oudste taalkundige dooddoeners. Veel effect op
redactie@onzetaal.nl. Alvast veel dank! Wie weet het taalgebruik hebben die trouwens niet gehad, dus
komen we er nog eens op terug. misschien wordt het tijd ze in de 21ste eeuw naar de
ganzenhemel te sturen.  23