Page 15 - OnzeTaal_sept2021

Verder kan ik echt op woorden vallen; bijvoorbeeld het
oer-Hollandse glasbak of woorden voor etenswaren als
mariakaakje, speculaas en tuttifrutti; verder melancholie,
lucifer, vergetelheid … Ook vallen mij altijd opmerkelijke
woorden en namen op, zoals de in opspraak geraakte
minister Opstelten, of een moordenaar die Klinkhamer
heet. Of mijn vroegere overbuurjongetje dat Kippen-
broek heette, wat ik zo zielig voor hem vond. Ik had zelf
óók een hekel aan mijn naam, omdat ik mensje vaak
alleen tegenkwam met oud ervoor, en me dan aan-
gesproken voelde. Door vrienden en familie word ik
Mennie genoemd, wat ook als roepnaam op mijn ge-
boortekaartje stond.”
SPOTPRENTEN
Aanvankelijk koos je niet voor de taal maar voor de
beeldende kant.
“Omdat ik op de middelbare school weleens een teken-
wedstrijd won, wilde mijn tekenleraar dat ik naar de

“Schrijven is tijdrovender
dan tekenen. Wat het soms

slopend maakt, is dat je

vooraf nooit weet of een

verhaal de eindstreep haalt.”

kunstacademie ging. Maar mijn leraar Nederlands, die
tevens schooldirecteur was, prees mijn opstellen. Toen
ik me na het spijbelen bij hem moest melden, kreeg ik in
ook nog.’ Maar we vragen ons geregeld af of we Bosie plaats van een standje de aansporing me de kunst van
niet wat keuriger moeten laten praten om het goede het kijken eigen te maken. Een opmerkelijk gesprek, dat
voorbeeld te geven.” ik later in een kort verhaal verwerkte, waarin ik hem laat
zeggen: ‘Kijk naar mijn pijp.’”
MARSEPEIN Hij vond dat je je oog voor detail moest inzetten bij het
Hoe verliep je eigen taalontwikkeling? schríȷ´ven!
“In de eerste klas van de lagere school hadden we net Van Keulen knikt. “Toch ging ik naar de academie, al
wat eenvoudige woordjes leren schrijven toen de juf- bleef ik verhalen en gedichten schrijven op het door-
frouw iets op het bord zette met de vraag: ‘Wie van jullie slagpapier dat mijn vader meenam van kantoor. In 1969
weet wat hier staat?’ Ik keek naar het woord en de bete- publiceerde ik mijn eerste verhalen in Hollands Maand-
kenis spróng er gewoon vanaf. ‘Marsepein!’, zei ik.” Het blad, maar pas toen ik in de redactie kwam van het stu-
bleek goed. “Het besef dat ik in zoveel letters een woord dentenblad Propria Cures, kwam het schrijven weer echt
herkende, bezorgde me een overweldigend gevoel van in zicht. In het begin tekende ik vooral omslagen en lite-
ruimte. Alle teksten werden ineens bereikbaar; ik kon raire en politieke spotprenten voor ze.”
bij wijze van spreken zó de krant oppakken en lezen. Van Keulen staat op en toont portretten van Hans
Die vaardigheid hielp me later bij dictees, al vind ik het van Mierlo, Joop den Uyl en W.F. Hermans, en een strip
na die spellingveranderingen lastiger geworden. Het is die ze beschouwt als de oerbron van de roman Bleekers
ook vaak lelijk; die tussen-n in pannenkoek, zo-even met zomer, haar stormachtige debuut uit 1972. “Nadat de
een streepje in plaats van een trema; of appel, zoals in redactie had gepolst of ik niet ook wilde schríȷ´ven,
een appel doen, en dan dus zonder accent. Dat is absurd! kwamen daar de korte verhalen bij. Toen die de aandacht
Er zijn talen die barsten van de accenten en bij ons moe- trokken van uitgeverij De Arbeiderspers, was ik inmid-
ten die paar die we nog hebben er ook nog af.” dels al begonnen aan Bleekers zomer.” ONZE TAAL 2021 — 9
In Olifanten op een web, een ode aan je moeder, schrijf En de rest is geschiedenis … Wat is het verschil tussen
je dat je tijdens het leegruimen van je moeders huis tekenen en schrijven?
een strip met het slaapmiddel temazepam vindt en je “Schrijven is tijdrovender dan tekenen. Wat het soms
daar dan direct de woorden ma en pa en t(h)ema in slopend maakt, is dat je vooraf nooit weet of een verhaal
herkent. de eindstreep haalt, een onzekerheid waar ik al vijftig
“Zolang ik me herinner, doe ik woordspelletjes met jaar mee worstel. Bij elk boek gaat het hetzelfde: dan
mezelf: hoeveel woorden kun je alleen al uit poes halen? probeer ik wat uit en denk ik: zó moet het, maar na een  15