Page 9 - OnzeTaal_sept2019_HR

#ONZETAAL Praat mee over allerlei kwesties op www.facebook.com/onzetaal, en op Twitter: @onzetaal.

TOEN DE BATAVIEREN NOG MET Z’N VIJVEN WAREN
REDACTIE ONZE TAAL

oeveel manieren zijn er om van - Deze heeft Noach op de kade achter- - de lucht nog schoon en seks nog
H bijvoorbeeld een telefoon te zeg- gelaten toen hij wegvoer. vies was.
gen dat het gaat om een ietwat ver- - Daar moest je eerst nog kolen voor - bierkratjes nog van hout waren en
ouderd model? Veel! Dat bleek toen scheppen, om ’m aan de praat te we moesten doordrinken om de
we ernaar vroegen op onze Facebook- krijgen. kachel warm te houden.
pagina, en er bijna vijfhonderd men- - God nog bestond en liegen nog
sen reageerden. Het toestel werd gedateerd in de tijd dat hielp.
Ter illustratie hadden we bij het de alleroudsten nog jong waren en dus: - de Heinekenkratjes nog geel
bericht een foto geplaatst van een waren.
jarenzestigtelefoon: zo’n grijs toestel - ons oma nog maagd was. - de Batavieren nog met z’n vijven
met een hoorn en een kiesschijf. Som- - koning Clovis nog jeugdpuistjes had. waren.
migen vonden die telefoon zo oud nog - Sinterklaas nog een stoppelbaard had. - de veters nog in je schoenen zaten
niet: ze hadden er zelf nog mee ge- - Jezus nog een krantenwijk had. en niet in je reet.
beld. Maar anderen drukten de tele-
foon gerust miljoenen jaren terug de Het moest een tijd geweest zijn waarin O, en het jaar 1856 heeft gebeld. Ze
geschiedenis in. Die was van voor de de evolutie nog niet erg op streek was, en willen je telefoon terug.
Watersnoodramp, de oorlog, de mobi-
lisatie, de pruikentijd, de tijd van Ben - wij nog een staart hadden en in de
Hur, de jaartelling, de prehistorie, het bomen leefden.
stenen tijdperk, de ijstijd, de zond- - kinderen nog kurken kontjes hadden Het jaar kruik
vloed en zelfs van voor de oerknal. en op het water dreven.
Menigeen liet weten wat het toe- - er nog geen water was en de vissen Regionaal komen uitdrukkin-
stel zoal doorstaan moest hebben: moesten lopen. gen voor als ‘uit het jaar kruik /
- de kippen nog tanden hadden. stillekens / prik / pook / kurk /
- Daar hebben ze in de Tweede - de kikkers nog veren hadden. pijp / blok’, om aan te geven
Wereldoorlog nog nazi’s mee te - de dinosaurussen van links nog voor- dat iets heel oud is. Hoewel bij
grazen genomen. rang hadden. een voorwerp als een kruik nog
- Die heeft Michiel Adriaanszoon de wel makkelijk een verband met
Ruyter nog mee naar Indië gehad. Een tijd ook waarin geluk nog heel ge- de Oudheid kan worden gelegd,
- Die heeft nog bij Julius Caesar in woon was en toen is niet van alle uitdrukkingen
de strijdwagen gezeten. bekend waar ze vandaan
- Die is met de Batavieren de Rijn - de schepen nog van hout waren en de komen.
af komen zakken. mannen van staal.

PRETGEWELD – ‘werkzaam binnen de politieorganisa- e-mail over gestuurd, maar de tekst
KEES BERGER - UTRECHT tie’, ‘de enige jeugdgevangenis binnen wordt nog steeds omgeroepen.
de provincie Limburg’ – maar buiten
o te zien bestond het woord tot voor het beleidsjargon sluipt binnen nu ook Naschrift Taaladviesdienst
Z kort nog niet: pretgeweld, als alter- steeds meer het gewone spraakgebruik De samentrekking wringt inderdaad
natief voor zinloos geweld. Op 14 juni binnen. doordat metro uit de eerste helft van
dook het voor het eerst op in een artikel de zin staat voor iets als ‘de metro-
over een mishandeling in Vleuten. lijn die er als eerste aan komt’ en in
“DE EERSTVOLGENDE het tweede deel voor een concrete
METRO ...” metrotrein. De zin wordt al beter als
BINNEN ROEL HAGOORT - ZAANDAM bijvoorbeeld die wordt ingevoegd:
KEES VERBEEK - VELDEN ‘De eerstvolgende metro is lijn 52
ijn 52 van de Amsterdamse metro richting Zuid en die vertrekt over
teeds vaker zie ik het woord binnen L (de Noord/Zuidlijn) vierde op 22 juli 5 minuten.’
S waar in volstaat en waarschijnlijk jl. haar eerste verjaardag. Al vanaf de Op de website van het online tijd- ONZE TAAL 2019 — 9
zelfs beter is. Zelfs in Onze Taal, op blad- allereerste ritten met deze lijn viel mij schrift Neerlandistiek heeft deze zin
zijde 10 van het 7/8-nummer, in de ru- een bepaald omroepbericht op dat op in juni tot een levendige discussie
briek ‘Vraag en antwoord’, waar “binnen de perrons te horen is: “De eerstvolgen- geleid. Zie ook Tinyurl.com/eerstvol-
de bijzin” staat – een onaangename de metro is lijn 52 richting Zuid en gendemetro. 
verrassing. vertrekt over 5 minuten.” Het is een
Een aantal jaren geleden zag ik bin- tekst die wringt, al weet ik niet precies
nen vooral in overheidsstukken opduiken waarom. Ik heb vervoerder GVB er een 9