Page 8 - OnzeTaal_sept2019_HR
P. 8

LEZERSPOST




            Reacties en signalementen naar: redactie@onzetaal.nl, of Redactie Onze Taal, Paleisstraat 9, 2514 JA Den Haag.
            Formuleer uw bijdrage kort en bondig, bij voorkeur in niet meer dan 250 woorden.



            NIEZEN                            ‘gepensioneerde’. Toen eind jaren tach-  Nijmegen ontbreekt. Ik weet wel dat
            ELISABETH FOEKEN - GRONINGEN      tig door de Nederlandse Antillen een   zo’n opsomming niet volledig kan zijn,
                                              speciale gunstige fiscale regeling op-   maar vind dat mijn stad genoeg te
                 at doe je als een onbekende in de   gezet werd voor nieuwe gepensioneerde   bieden heeft om voor de titel ‘taal-
            W trein of de wachtkamer niest?   immigranten, is deze bekend geworden   trekpleister’ in aanmerking te komen.
            Wens je hem of haar dan gezondheid?   als ‘Penshonado-regeling’ en kwam het   Behalve literaire bakens door de hele
            Die vraag werd behandeld in de juni-   woord in het Nederlands terecht.  stad vind je in Nijmegen sinds 2014 het
            aflevering van de rubriek ‘Nieuws’. 73%                             Poëziecentrum Nederland, een studie-
            van de respondenten gaf aan dat wél te                              centrum en archief met de grootste
            doen. De rubriek eindigt met een oproep   BLANK OF WIT              collectie Nederlandstalige poëzie van
            om proefondervindelijk vast te stellen of   G. VAN DER WEIDE - GRONINGEN  Nederland (alleen het Poëziecentrum in
            dat percentage inderdaad klopt.                                     Gent is groter). En al enige jaren is er
               Welaan, ik heb uw handschoen op-   rene de Pous schrijft in het meinum-  elke derde zaterdag van de maand een
            genomen: als ik op straat nies, reageert  I mer in haar artikel ‘Kunnen inheems   poëziewandeling door de oude beneden-
            er helemaal niemand, maar als ik binnen   en slaaf nog op het tekstbordje?’ over   stad van Nijmegen. Zie de websites
            nies, in de Albert Heijn bijvoorbeeld, is   hoe musea omgaan met beladen ter-  Poeziecentrumnederland.nl en
            er altijd wel iemand die mij gezondheid   men. Daarin lees ik het volgende: “Bij   Literairebakensnijmegen.nl.
            wenst.                            veel woorden die een groep aanduiden,
                                              luidt het advies: gebruik de term die de
                                              groep zelf hanteert.” In dat geval ben
            HERTALINGEN VOOR                  ik blank en niet wit. Het gebruik van
            AFASIEPATIËNTEN                   wit komt volgens mij uit het Engels,                               Foto: Nathalie Thielen
            CLARINDA OTTERSPEER - AFASIE-     waar men spreekt van ‘white and black
            THERAPEUT, KRIMPEN AAN DE LEK     people’. Ik voel me echter blank. Dat is
                                              volgens mij goed Nederlands. Als ik wit
              n de mei-editie van Onze Taal las ik   zie, ben ik ziek. De indianen noemden ons
            I Jorien Marcus’ artikel ‘De ‘maître’   bleekgezichten, en zelfs daarin herken
            wordt een ‘hoofdkelner’’, over de her-  ik me beter dan in de aanduiding wit.
            schrijvingen in eenvoudige taal van be-
            kende romans. Ik wil hier graag aan toe-
            voegen dat deze hertaalde boeken niet   KUNNEN INHEEMS EN SLAAF
            slechts een uitkomst zijn voor hen die   NOG OP HET TEKSTBORDJE?
            het Nederlands nog niet machtig zijn. Er   CLAUDIA CALBERSON - ANTWERPEN
            zijn namelijk veel mensen die door afa-
            sie niet langer taalvaardig genoeg zijn   n het meinummer wijdt Irene de Pous
            om boeken te lezen. Afasie is een taal- I een artikel (‘Kunnen inheems en slaaf   Marco Borsato in ‘Hoe het danst’: “Jouw
            stoornis als gevolg van hersenletsel dat   nog op het tekstbordje?’) aan de omme-  iedere beweging lijkt bij mij vandaan.”
            ontstaat door een beroerte of een on-   keer die in de museumwereld plaats-
            geluk. Tijdens mijn werk als afasiethera-  vindt als het gaat om de terminologie en
            peut hoor ik vaak dat mensen het lezen   beschrijvingen van historische gebeurte-  JOUW IEDERE BEWEGING
            enorm missen. Zij willen zich weer ver-  nissen en periodes. Zo spreekt men    NICO BAKKER - STRIJEN
            liezen in een goed verhaal en genieten   liever niet meer van ‘slaaf’, maar van
            van mooie taal – het leesplezier waar   ‘slaafgemaakte’. Maar door dit soort    n de rubriek ‘Lezerspost’ in het juli/
            hertaalster Marian Hoefnagel op doelt.   ongewenste termen te vervangen door   I augustusnummer schrijft Robert
            Het moment waarop ik iemand geboeid   steriele en holle alternatieven, verdwijnt   Brussee dat de ‘De dag die je wist
            een bladzijde van zo’n hertaling zie om-  ook de tijdgeest van toen.  dat zou komen’-constructie uit het
            slaan, is telkens een prachtige mijlpaal      Verdoezel de visie (en daarmee de   Koningslied misschien wel definitief
            in de revalidatie.                woordkeus) niet die toen algemeen   ingang begint te vinden in het Neder-
                                              gangbaar was – integendeel, vestig er   lands. Recent is mij een vergelijkbare
                                              de aandacht op! – en verdraai de ge-  tenenkrommende taalblunder opgeval-
            PENSIONADO                        schiedenis niet door een te gevoelloze   len, in Marco Borsato’s lied ‘Hoe het
            CAREL DE HASETH - CURAÇAO         formulering of voorstelling van de fei-  danst’. Daarin wordt gezongen: “Jouw
      ONZE TAAL 2019  —  9  I stond van het Spaans, schrijft Edwin   niet totdat er niets meer van overblijft.  taling van your every move (wat in het
                                              ten. Laat het verleden in zijn context (en
                                                                                iedere beweging lijkt bij mij vandaan.”
              n het juninummer, dat in het teken
                                              geef er toelichting bij), en ontbolster het
                                                                                Het eerste deel is een letterlijke ver-
            Winkels in ‘Pollo, polla en de tongpunt-r’
                                                                                Engels een gangbare manier van zeggen
                                                                                is, maar in het Nederlands krom en
            over het Spaans van Nederlanders: “Pen-
                                              TAALTREKPLEISTERS
            sionado bekt lekker, maar het Spaanse
                                                                                fout), en het tweede gedeelte is gewoon
            woord voor ‘gepensioneerde’ is toch echt
            pensionista of jubilado.” Allicht, maar
                                                                                dat het eerdergenoemde Koningslied
                                                                                en de hit ‘Hoe het danst’ door een en
                                                   at jammer dat in Gaston Dorrens
            pensionado (of liever penshonado) is dan   MARIJKE HANEGRAAF - NIJMEGEN  onbeholpen geformuleerd. Van het feit
            ook geen quasi-Spaans woord, maar het  W artikel ‘Trekpleisters voor taal-   dezelfde persoon geschreven zijn –
    8       echt bestaande Papiamentse woord voor   minnaars’ (Onze Taal juli/augustus)    John Ewbank – zal niemand opkijken.
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13