Page 8 - OnzeTaal_okt2019_HR
P. 8

LEZERSPOST




            Reacties en signalementen naar: redactie@onzetaal.nl, of Redactie Onze Taal, Paleisstraat 9, 2514 JA Den Haag.
            Formuleer uw bijdrage kort en bondig, bij voorkeur in niet meer dan 250 woorden.



            TAALTOERISME [1]                  ter één punt in zijn betoog waarover ik   3. Ook in Amsterdam ben ik gisteren
            GIENEKE VERHOEVEN - GROU          mij verbaasde. Van der Horst signaleert   geweest (toen ik een rondje door
                                              dat een stuk of twee en een stuk of vier,   Noord-Holland fietste).
                aston Dorren schrijft in het juli/   vijf mogelijk zijn, evenals een stuk of tien,
            G augustusnummer over ‘Trekpleis-  twaalf. Verder zegt hij dat we bij hogere
            ters voor taalminnaars’. Wat een leuk   getallen een voorkeur hebben voor ron-  ONDERTITELAARS
            idee! Mij schoot direct nog een tip te   de getallen, dus wel een stuk of honderd,   EDDY BOUTMANS - ANTWERPEN
            binnen: het Museum Hert fan Fryslân in   maar niet een stuk of honderdzes. Een
            Grou (waar ik al jaren werk), vanwege   juiste observatie, dunkt me, maar ik    et veel interesse las ik het arti-
            de aandacht voor leven en werk van de   begrijp niet waarom hij vervolgens zegt:   M kel over het werk van vertalers
            Grouster broers Halbertsma, die onder   “Vraag me niet waarom dat zo is, want   en ondertitelaars die live tv-program-
            meer de oerversie van het Friese volks-  ik zou het niet weten.”    ma’s ondertitelen (‘De bevolking drijft
            lied en het eerste Friese woordenboek      De reden daarvoor lijkt mij evident.   naar het noorden’, Onze Taal septem-
            (Lexicon Frisicum) op hun naam hebben   Een stuk of … is, zoals Van der Horst    ber). Ik realiseerde me niet hoe moei-
            staan.                            zelf ook signaleert, een constructie om   lijk hun werk is, en begrijp nu dat
                                              ‘ongeveer’ te zeggen. De kwalificatie   incidentele fouten bij dit werk onver-
                                              ongeveer vraagt uit de aard van zijn    mijdelijk zijn. We mogen deze mensen
            Foto: Guido Reijnders             ding met een gespecificeerd getal, zoals     willen wijzen: bij vertaling uit het En-
                                              betekenis niet om een precieze aandui-
                                                                                dankbaar zijn.
                                                                                   Op één probleem zou ik hen toch
                                              honderdzes, maar om een ‘afgerond’
                                                                                gels wordt bijna altijd voor de jij-vorm
                                              getal, zoals honderd of eventueel hon-
                                              derdvijftig. Een stuk of honderd betekent
                                              dus ‘ongeveer honderd’. Een stuk of    gekozen. Begrijpelijk, maar soms echt
                                                                                storend. Zegt een beginnend agent ‘jij’
                                              honderdzes zou een precieze aanduiding    tegen zijn commissaris? En is het nor-
                                              van het aantal honderdzes zijn en dat is   maal dat een politieondervrager een
                                              niet mogelijk in de constructie die ‘on-  vrouwelijke getuige tutoyeert die veel
                                              geveer’ betekent. Dat het in de laagste   ouder is dan hij? De keuze voor u of
                                              regionen, tot het aantal van een stuk of   jij verschilt van geval tot geval, maar
                                              tien, wel mogelijk is om alle getallen in   alléén jij lijkt me ook al daarom niet
                                              de constructie te gebruiken, komt voort   overeen te komen met de realiteit.
                                              uit de noodzaak om bij zulke kleine
                                              aantallen wat specifieker te zijn.
                                                                                SCHELDESTAD
                                                                                PATRICK LACOR - GRIMBERGEN, BELGIË
                                              OOK
            Sonnetten van Frans Hoppenbrouwers in   JIM VAN BEUSEKOM - VOORBURG      ilfried Thijs beschrijft in de inte-
            Valkenswaard.                                                       W ressante juli/augustusaflevering
                                                   at mij in het lezenswaardige arti-  van de rubriek ‘Voor de klas’ hoe hij
            TAALTOERISME [2]                  W kel ‘Ook dat nog!’ van Irene de   met zijn leerlingen naar Gent trok om
            GUIDO REIJNDERS - VALKENSWAARD    Pous (Onze Taal september) weer eens   Stefan Hertmans’ roman Oorlog en
                                              opviel, is dat de positie van het woord
              n het rijtje ‘Trekpleisters voor taal-  ook in een zin vaak flink wat uitmaakt
            I minnaars’ had de wandel- en fiets-  voor de betekenis. Zo las ik de voor-
            route ‘Beleef het gedicht’ in Valkens-  beeldzin “Racisten hebben ook recht                          Foto: Wikimedia
            waard beslist niet misstaan. De route is   op vrije meningsuiting” in eerste in-
            een eerbetoon aan de Valkenswaardse   stantie als: ‘Racisten hebben allerlei
            schrijver en dichter Frans Hoppenbrou-  rechten, waaronder recht op vrije
            wers (1940-2013). In de jaren dat Hop-  meningsuiting.’ De zin bleek anders te
            penbrouwers stadsdichter was, schreef   zijn bedoeld: ‘Racisten hebben, net als
            hij ruim negentig sonnetten over mar-  andere burgers, recht op vrije menings-
            kante plekken in zijn geliefde dorp.   uiting.’ Met een iets andere woord-
                                              volgorde was alleen de bedoelde inter-
            Zesentwintig hiervan zijn vereeuwigd
      ONZE TAAL 2019  —  10  staan waar het gedicht over gaat.  hebben recht op vrije meningsuiting.’
                                              pretatie mogelijk geweest: ‘Ook racisten
            op tafeltjes, die elk vlak bij de plek
                                                 Het kan nog ingewikkelder, bijvoor-

                                              beeld met: ‘Ik ben gisteren ook in
            EEN STUK OF WAT
                                              Amsterdam geweest.’ Deze zin kun je
                                              op minstens drie manieren interprete-
            STEVEN HAGERS - DE BILT
                 et veel belangstelling las ik Joop
                                              1. Ook ik ben gisteren in Amsterdam
            M van der Horsts artikel ‘Een stuk of   ren (en dus ook duidelijker formuleren):
                                              geweest (net als vele anderen); 2. Ook
            wat’ in het juli/augustusnummer. Zijn   gisteren ben ik in Amsterdam geweest   Standbeeld van Jacob van Artevelde in
    8       observaties zijn verhelderend. Er is ech-  (want ik kom er een paar keer per jaar);   Gent, bijgenaamd de Arteveldestad.
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13