Page 5 - OnzeTaal_okt2019_HR

LERAREN AAN ZET
Curriculum.nu is een onderwijsherziening die in 2018
door de overheid is opgezet, als vervolg op het eerdere
project Onderwijs2032, waarin een commissie onder
leiding van Paul Schnabel een brede maatschappelijke
discussie georganiseerd had over noodzakelijke veran-
deringen in alle onderwijsvakken met het oog op de toe-
komst. Die commissie stelde voor om meer de nadruk
op ‘persoonsvorming’ te leggen, en ook om de school-
vakken te clusteren in drie ‘kennisgebieden’: mens en
maatschappij, natuur en technologie, en taal en cultuur.
De voorstellen van de commissie werden door de
Tweede Kamer flink afgezwakt. Die persoonsvorming
was allemaal leuk en aardig, maar er moest eerst maar
eens in de huidige vakken bekeken worden wat leerlin-
gen allemaal moeten kennen en kunnen. Ook aan de
vakindeling werd voorlopig niet getornd. Daarom werd
een nieuw project ingesteld onder de titel Curriculum.
nu, waarin negen ‘ontwikkelteams’ zich moesten bui-
gen over de gewenste inhoud van de vakken over alle
schooltypen en schooljaren heen: het curriculum.
Nu had de overheid net slechte ervaringen gehad met
van regeringswege opgelegde onderwijsvernieuwingen.
Een parlementaire onderzoekscommissie had in 2008

Het mocht niet over didactiek

gaan of over ‘persoons-

vorming’, alleen over de
noodzakelijke vakinhoud.

geconcludeerd dat er allerlei fouten waren gemaakt bij
verschillende onderwijsvernieuwingen in de afgelopen
decennia, zoals het studiehuis, de basisvorming, en
didactische vernieuwingen als ‘het nieuwe leren’. Er
was vooral niet genoeg geluisterd naar leraren, ouders
en leerlingen – de mensen die juist het werk moesten
doen en het nauwst bij de veranderingen betrokken
waren.
“Leerlingen leren hun cognitieve academische taal uit- Vandaar dat de ontwikkelteams van Curriculum.nu
breiden en steeds passender te gebruiken om over hoe alleen uit leraren (en schoolleiders) mochten bestaan;
taal werkt, (literair) taalgebruik en taalleren te commu- nu waren de leraren eens een keer aan zet. Bovendien
niceren.” De argeloze lezer zal het duizelen. Waar is de werd de reikwijdte van wat er moest gebeuren beperkt:
expliciete vermelding van bijvoorbeeld het lijdend voor- het mocht niet over didactiek gaan of over persoons-
werp, het bijvoeglijk naamwoord of het betrekkelijk vorming, alleen de noodzakelijke vakinhoud voor alle
voornaamwoord? En moeten leerlingen niet meer weten leerlingen moest in een curriculum worden uitgewerkt,
wat een drogreden is of een tautologie? van basisschool tot en met eindexamenklassen.
‘Destilleer hier maar eens een curriculum uit’, kopte
NRC afgelopen zomer, toen de voorlaatste versie van het DICHTGETIMMERD
rapport gepubliceerd werd. Ook de internetreacties op Om nog minder risico’s te lopen werd de structuur van
die voorlaatste versie logen er soms niet om. “Waar zijn het eindrapport ook alvast verplicht gesteld: de ontwik-
we in vredesnaam mee bezig?”, schreef een leraar ver- kelteams moesten eerst een ‘visie op het vak’ schrijven,
twijfeld op de website Curriculum.nu. En Volkskrant- waarin ze aangaven waar het in het vak eigenlijk om zou
columniste Aleid Truijens luidde al meteen de noodklok: moeten gaan. Daarna moesten de teams een beperkt
“We stevenen af op een onderwijsramp”. aantal ‘grote opdrachten’ vaststellen: onderdelen van
Toch klonken er ook positieve geluiden. Veel leraren het curriculum die voor leerlingen van alle schooltypen
complimenteerden de werkgroep met de “uitstekend en niveaus essentieel zijn. Ten slotte zouden daaruit
geformuleerde uitgangspunten”, en de Vereniging van ‘bouwstenen’ moeten worden afgeleid, waarin die grote ONZE TAAL 2019 — 10
Leraren in Levende Talen vond dat er “ontzettend goed opdrachten werden geconcretiseerd over de jaren en
naar onze feedback geluisterd” was. Ook uit andere hoe- schooltypen heen.
ken (vervolgstudies in het mbo, hbo en universiteiten, Zelfs de werkwijze werd dichtgetimmerd: tussen
de Taalunie) was er – soms voorzichtige – bijval voor de maart 2018 en januari 2019 moesten er vier tussenver-
plannen. sies aan de hele samenleving worden voorgelegd. Let-
Vanwaar die grote verschillen in reacties? Om dat te terlijk iedereen (van leerlingen tot professoren, en van
begrijpen moeten we eerst een paar stappen terug doen. leraren tot ouders, belanghebbenden en belangstellen-  5