Page 22 - 12_OnzeTaal_dec2018_HR

LEZERSPOST

Reacties en signalementen naar: redactie@onzetaal.nl, of Redactie Onze Taal, Raamweg 1a, 2596 HL Den Haag.
Formuleer uw bijdrage kort en bondig, bij voorkeur in niet meer dan 250 woorden.

WITTE KAAS (1)
CAREL DE HASETH - CURAÇAO

n de septemberaflevering van zijn
Irubriek ‘Raarwoord’ schrijft Guus
Middag over witte kaas in de betekenis
‘kwark’.
Op Curaçao gebruiken wij witte kaas
voor de verschillende soorten (inder-
daad witte) Venezolaanse kazen. Die Beugelen is een spel dat
kazen zijn meestal gemaakt van koe- nog altijd wordt beoefend.
melk; ze kunnen zacht zijn als mozza- Foto: © Beugelclub D’n Heuvel
rella, wat steviger zoals de Nederland-
se meikaas, of zelfs gedroogd. BEUGELEN vijftien jaar in een groot aantal poëzie-
Daarnaast wordt er op Curaçao een G.H.M. SEIJFFARDT - VELP leeskringen de deelnemers tot hun ple-
witte kaas gemaakt die wel wat weg zier geënthousiasmeerd voor gedichten,
heeft van de Nederlandse meikaas. In e Taaladviesdienst behandelt in de mede op basis van Indringend lezen.
vroeger jaren werd de Curaçaose witte Doktoberaflevering van de rubriek
kaas in het Papiaments ‘keshi di buri- ‘Vraag en antwoord’ de uitdrukking niet
ku’ genoemd, letterlijk vertaald ‘ezels- door de beugel kunnen, waarbij ook het DRAAIDEUR
kaas’. Dat was niet omdat de kaas van beugelspel wordt genoemd: “Zo was er JAN PETER DOPHEIDE - UTRECHT
ezelinnenmelk werd gemaakt, maar in het verleden een spel – het beugel-
omdat die op ezels vanuit de plan- spel (...).” Maar het beugelen behoort n het oktobernummer voert Erik van
tages naar de stad werd vervoerd. geenszins tot het verleden; het wordt Ider Spek in zijn rubriek ‘Beeldspraak’
Onder keshi (‘kaas’) verstond men dan nog steeds beoefend, in clubs in vooral de ‘draaideurpoliticus’ ten tonele, ie-
de geïmporteerde Nederlandse (gele) Noord- en Midden-Limburg en Oost- mand uit wiens gedrag een sterke ver-
kaas. Brabant, die competitie en toernooien menging van politiek en zakenleven
spelen. Er is een Nederlandse Beugel- blijkt. Ik meen dat deze metafoor niet
bond, die is aangesloten bij de Neder- helemaal klopt. Bij de al bestaande
WITTE KAAS (2) landse Sport Federatie, en in het Neder- woorden waarin draaideur voorkomt als
CLAUDIA CALBERSON - ANTWERPEN lands Openluchtmuseum in Arnhem metafoor, gaat het om personen die de
ligt een beugelbaan waar bezoekers eigen organisatie verlaten om er – na
uus Middag schrijft in het sep- kunnen kennismaken met dit spel. heel korte tijd en soms met een ander
G tembernummer dat witte kaas in Overigens is in de illustratie bij de etiketje – in terug te keren. De in de
Maastricht wordt gebruikt als bena- rubriek niet het beugelspel te zien, rubriek genoemde politici Barroso en
ming voor kwark. In Vlaanderen heb maar het spel croquet, dat met kleine Eurlings deden dat juist niet. Zij gleden
ik, zeker vroeger, altijd gehoord dat beugeltjes en een soort hamer met een dankzij hun netwerk soepeltjes naar een
plattekaas de gangbare benaming was. lange steel gespeeld wordt. nieuwe baan. ‘Glijbaanpoliticus’ lijkt mij
De jongste editie van de Van Dale voor deze heren een betere metafoor.
bevestigt dat dit nog altijd zo is.
INDRINGEND LEZEN
JOS KNIPPING - APELDOORN PARADOX
SPREEKWOORDEN IN JAN VAN GORP - VOORBURG
DE KLAS arc van Oostendorp staat in het
HANS BOOM - ZOETERMEER M oktobernummer stil bij de dood egelmatig valt mij op dat aan het
van taalwetenschapper Wim Drop en bij R woord paradox een verkeerde bete-
ammer dat de eigenwijze onder- zijn veelgebruikte onderwijsmethode kenis wordt gegeven. Volgens Van Dale
Jwijzer Jos Knipping alle oefeningen Indringend lezen. Toen ik onderwijzer betekent paradox “schijnbare tegenstrij-
met spreekwoorden oversloeg omdat was op een middelbare school, was deze digheid” – oftewel iets lijkt een tegen-
hij er zijn leerlingen niet mee wilde methode altijd het uitgangspunt voor stelling, maar is het niet. Veel auteurs
volstoppen (‘Lezerspost’ oktober). mijn literatuurlessen. Zijn boekjes heb vergeten echter dat ‘schijnbare’, en
Hij zou er beter aan gedaan hebben
ik letterlijk kapotbestudeerd, maar ik
denken dat het om een echte tegen-
ONZE TAAL 2018 — 12 lingen aan te bieden en de kinderen steeds in mijn kast. Ik ben het helemaal tot soldatenpak’ van Jaap de Jong en
spreekwoorden juist wél aan zijn leer-
kan ze niet wegdoen: ze staan nog
strijdigheid gaat.
Zo ook in het artikel ‘Van oikofobie
er gelijktijdig op te wijzen hoe dood-
eens met de titel van het artikel – ‘De
Maarten van Leeuwen in het oktober-
man die Nederland indringend leerde
doenerig ze meestal zijn. Clichés horen
lezen’ – maar ik ben het absoluut
ook bij de taal – maar dan moet je
nummer van Onze Taal. De tekst onder
de tussenkop ‘Dandy’ begint met:
oneens met de slotzin, waarin gesteld
ze wel goed leren gebruiken. Wat er
vandaag de dag aan gemaltraiteerde
de lessen Nederlands weliswaar in veel
spreekwoorden wordt gedebiteerd,
eerste tegenstelling is te zien (...)” enz.
Kennelijk willen de auteurs een aantal
opzichten beter heeft gemaakt, maar
zowel door jongeren als door ouderen, wordt dat Drops wetenschappelijkheid “Baudet is een vat vol paradoxen. De
‘loopt de spuitgaten uit’ en klinkt als niet per se poëtischer. Toen ik met tegenstellingen duiden. Dat mag, maar
22 ‘klokken zonder klepels’. pensioen ben gegaan, heb ik gedurende gebruik dan niet het woord paradox. 