Page 15 - 12_OnzeTaal_dec2018_HR

“Mooi als de winnaar ook

echt alles goed heeft”

Wim Daniëls over het Groot Dictee nieuwe stijl

Het Groot Dictee is na een jaar afwezig-
heid terug, op de radio ditmaal. Anders
dan in het vroegere tv-dictee zullen er
geen obscure woorden in voorkomen.
Dictee-auteur Wim Daniëls licht toe.

REDACTIE ONZE TAAL

p zaterdag 15 december wordt er een aloude
decembertraditie in ere hersteld. Het Groot
O Dictee der Nederlandse Taal wordt dan, na één
jaar weggeweest te zijn, weer uitgezonden, op initiatief
van Onze Taal en de producent van het dictee. Philip
Freriks leest als vanouds de tekst voor, en thuis kan er
meegeschreven worden. Maar er zijn ook verschillen
met vroeger. Allereerst is het dictee niet op tv, maar op
de radio, in het NPO Radio 1-programma De Taalstaat. Wim Daniëls, auteur van het Groot Dictee nieuwe stijl.
En verder zal er een ander, alledaagser soort Nederlands Foto: Dolph Cantrijn
in voorkomen. De tekst van het dictee wordt geschreven
door taalpublicist Wim Daniëls.
Hoe anders zal jouw tekst zijn dan die van je voor- “Ik vind het ook mooi als je een winnaar krijgt die
gangers? echt alles goed heeft. Het dictee moet mensen ook dui-
Wim Daniëls: “In mijn dictee komen geen woorden voor delijk maken dat spellen wel moeilijk is, maar dat je het
die zó zelden gebruikt worden dat je in een woordenboek met wat inspanning toch heel goed kunt leren. Bij het
of spellingboek de precieze schrijfwijze zou moeten op- tv-dictee kregen veel deelnemers de indruk dat er echt
zoeken. Het tv-dictee is ten onder gegaan aan al die exo- geen beginnen aan is om goed te leren spellen. Die in-
tische woorden die de samenstellers erin stopten, zoals druk is niet terecht.”
subcutaan, glossolalie en anno hodie. Mensen kenden vaak Waar zal je tekst over gaan? Kun je al een tipje van de
de betekenis niet eens van die woorden. Daardoor ver- sluier oplichten?
dween de lol van het meedoen aan het dictee. Als je niet “Over enkele bijzonderheden uit 2018, maar niet over
meer snapt wat je moet opschrijven, is er natuurlijk niks trieste voorvallen. Een dictee is een aardigheidje; dan
aan. Mijn dictee is heel toegankelijk; er staan geen on- moet je geen erge dingen gaan aanhalen, vind ik. Het
bekende woorden in.” onderwerp zal dus tamelijk luchtig zijn, met een enkele
Hoe zorg je ervoor dat het dictee behalve maakbaar hittegolf erin.”
ook uitdagend is? Zal er misschien toch een enkel przewalskipaard in
“Doordat het dictee uit gewonemensentaal bestaat, zul voorkomen: een lastig, obscuur woord dat alleen
je misschien gaan denken: ha, nu zal ik eens even een bekend zal zijn van het Groot Dictee?
foutloos dictee gaan maken. Maar het blijft natuurlijk “Nee, ik hou het bij het alledaagse Nederlands. Ik ga niet
uitdagend genoeg. In de praktijk zal blijken dat je ook in opeens toch nog een obscuur woord uit de hoge hoed
een heel toegankelijk dictee toch tal van spellingkwes- toveren om het dictee een extra moeilijkheidsgraad mee
ties kunt tegenkomen waarover je kunt struikelen. Is het te geven, al is het zeker zo dat een dictee een ongewoon
nu persé, per sé of per se, moet het locoburgemeester zijn woord, zoals przewalskipaard, ook een zekere populariteit
of loco-burgemeester, is het nu café’s of cafés, of cafees? – mee kan geven. Maar zo’n buitenkansje mogen mijn
enzovoort. Maar er zullen zeker mensen zijn die het opvolgers benutten, als ze willen.” 
dictee daadwerkelijk foutloos maken. Die hebben de
spellingregels verkend, en enkele traditionele valkuilen Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt op zaterdag ONZE TAAL 2018 — 12
die niet direct verbonden zijn met regels – bijvoorbeeld 15 december live uitgezonden vanuit de Haarlemse open-
de spelling van gynaecoloog.” bare bibliotheek, in De Taalstaat, NPO Radio 1, van 11.00
tot 13.00 uur. Philip Freriks leest de tekst voor, presentator
“Is het nu persé, per sé of per se? Frits Spits praat met deelnemers, Thijs Boontjes zorgt voor
de muziek en Onze Taal kijkt na. Meeschrijven kan ook
En café’s, cafés, of cafees?” vanuit verschillende openbare bibliotheken in het land – 15
zie www.onzetaal.nl/dictee2018.