Page 10 - OnzeTaal_april2020_HR

LEZERSPOST

Reacties graag naar: redactie@onzetaal.nl, of Redactie Onze Taal, Paleisstraat 9, 2514 JA Den Haag.
Formuleer uw bijdrage kort en bondig, bij voorkeur in niet meer dan 250 woorden.

WAAR … MEE onze oren klinkt dat al gauw onbe-
HANS HERMANS - DRIEBERGEN schoft of ruzieachtig: ‘sluit die deur’,
‘haal dat ding’ of ‘schrijf dat’ zijn
e ondertitel van de rubriek ‘Onder- Illustratie: Matthijs Sluiter hier heel gewoon, waar wij iets
D zocht’ uit Onze Taal luidt: “Waar zouden zeggen als ‘wil je de deur
houdt jong taalkundig talent zich mee even dichtdoen?’ (…) Intonatie en
bezig?” Ik erger me aan dit soort zin- lichaamstaal laten zien dat het niet
nen, en verbaas me erover dat zo veel als bevel is bedoeld. Vorige week heb
(professionele) schrijvers op deze ma- ik de grammatica van het Sranan
nier voornaamwoordelijke bijwoorden Tongo gedownload. De standaard-
(zoals waarmee) scheiden. Ik verlees me woordvolgorde daarvan laat zien dat
geregeld als een zin begint met slechts het gaat om een letterlijke omzet-
de helft van een voornaamwoordelijke ting naar het Nederlands!
bepaling; pas verderop in de zin begrijp
ik deze dan helemaal, nadat ik de twee- geeft volgens mij geen feit weer, maar
de helft van het bijwoord gelezen heb. een opvatting – het is een kwestie van ‘NIET ÉÉN IS HETZELFDE’
Dus waarom de zin niet gewoon begon- definitie. Ikzelf vind de spelling met RENÉ DORSMAN - SPIJKENISSE
nen met waarmee? ‘Waarmee houdt twee hoofdletters juist een sterk argu-
jong taalkundig talent zich bezig?’ ment dat de ij in de praktijk als één iet één kind op deze school is
letter functioneert. “N hetzelfde”, zo staat te lezen in
Ik ben het dan ook eens met wat het artikel ‘Gelijke kansen voor doof-
PAGETURNER [1] Hugo Brandt Corstius ooit verkondigde, blinden’ in het februari/maartnummer
RENÉ REIJPERT - BERGEN OP ZOOM namelijk dat het Nederlands in feite van Onze Taal. Dat ‘niet één … is het-
drie alfabetten heeft. Ik weet niet hoe zelfde’ zien we vaak als de schrijver of
onald Snijders noemt in de eerste hij ze noemde, onderstaande benamin- spreker wil uitdrukken dat een groep
R aflevering van zijn column ‘Tekst- gen zijn van mij: zeer divers is of dat iedereen (of alles)
snijders’ (Onze Taal januari) een aantal in een groep verschilt van de rest.
mogelijke betekenissen van pageturner, - een schoolalfabet, dat de kinderen Vreemd, want één exemplaar kan op
waaronder ‘spannend boek’ en ‘pagina- geleerd wordt: een alfabet met 26 zichzelf niet hetzelfde zijn. Hetzelfde
omdraaier’. Huub de Bel voegt daar in letters, met op de 25e plaats de ij;
het februari/maartnummer aan toe dat - het woordenboekalfabet: een alfabet
pageturner ook gebruikt kan worden met 26 letters, met op de 25e plaats Er wordt bedoeld:
voor de ‘bladomslaander’ die pianisten de y;
en pianistes soms bijstaat door de pagi- - het praktische alfabet, zoals Neder- ‘er zijn geen twee
na’s van hun bladmuziek om te slaan. landers dat in feite gebruiken: een
Ter aanvulling: in vakkringen wordt zo’n alfabet met 27 letters, met op de kinderen hetzelfde’.
persoon ook wel ‘bladluis’ genoemd. 25e en 26e plaats de y en de ij (of
omgekeerd).
zijn kan alleen ten opzichte van iets of
PAGETURNER [2] Brandt Corstius noemde ook nog een iemand – het is dus altijd relatief. Wat
J.S. KOOLSCHIJN - BILTHOVEN vierde variant, namelijk het PTT-alfa- er wordt bedoeld is: ‘er zijn geen twee
bet, waarin alle ij’s waren vervangen kinderen hetzelfde’.
og een aanvulling op de bijdragen door y’s, maar die heeft de vorige eeuw Nu zou het kunnen dat de schrijver
N van Ronald Snijders en Huub niet overleefd. de zin afkort, een stukje weglaat. Hij wil
de Bel over de pageturner/pagina- zeggen ‘niet één kind is hetzelfde als
omdraaier: in muziekkringen wordt een ander in de groep’, maar hij laat het
een vrouw die de bladmuziek omslaat GEBIEDENDE WIJS laatste deel weg. Dit reduceren is niet
wel een ‘bladerette’ genoemd. DICK SPIJKER - AMSTERDAM vreemd – dat doen we vaker in het Ne-
derlands – maar het klinkt in dit voor-
atarzyna Wiercińska schrijft in haar beeld niet erg gelukkig.
IJ TWEE LETTERS? K artikel ‘Pak het brood in’ (Onze Taal SNACKROMANNETJE
februari/maart) over de gebiedende
ERIK VOS - HOOFDDORP
ONZE TAAL 2020 — 4 D februari/maartaflevering van de familie zeer gebruikelijk is. Hetzelfde ED BRAND - LELYSTAD
wijs, die in Polen ook onder vrienden en
e Taaladviesdienst stelt in de
fenomeen tref je aan in het Surinaams-
rubriek ‘Taalloket’ dat de ij niet één
Nederlands. In 2019 schreef ik over dit
ylvia Witteman stelt in haar column
S in het februari/maartnummer voor
letter is, maar uit twee letters bestaat.
verschijnsel het onderstaande, afkom-
Over het feit dat je bijvoorbeeld IJburg
om kasteel-/dokters-/flutromannetjes
stig uit mijn verhalenbundel Suriname.
met twee hoofdletters schrijft, en niet
met één, wordt gezegd: “Ook dat wekt
heb zelf nog de volgende suggestie:
snackromannetje. Een snack is tenslotte
sterk de indruk dat het hier om één let- De blik van Dick: voortaan ‘harlekijntjes’ te noemen. Ik
Verder valt de gebiedende wijs op,
ter gaat, maar het zijn twee hoofdlet- waar je erg aan moet wennen. De net als een flutromannetje een beetje
10 ters achter elkaar.” Maar die bewering Surinamer gebruikt die heel veel. In slecht maar wel lekker. 