In het lied 'De dodenrit' zingt Drs. P: “Al is de toestand zorgelijk, ik raak niet in paniek.” Kun je zorgelijk wel op die manier gebruiken?

 

Ja, zorgelijk is hier goed. Er wordt bedoeld dat de toestand verontrustend is, en dat is een van de betekenissen van zorgelijk.

Sommige taalgebruikers vinden zorgwekkend in dit soort zinnen beter. Zij zijn van mening dat zorgelijk alleen in de betekenissen 'geneigd tot bezorgdheid, zwaartillend' en 'bezorgdheid uitdrukkend' gebruikt kan worden, bijvoorbeeld in zinnen als 'Vader heeft een zorgelijke aard' en 'Moeder keek zorgelijk.' Dit hoeft wat ons betreft niet: zorgelijk en zorgwekkend hebben de betekenis 'verontrustend' gemeen. Dat zorgelijk ook andere betekenissen heeft, is nog geen reden om het in de betekenis 'verontrustend' af te keuren.

Volgens sommige adviesboeken zou zorgwekkend beter gebruikt kunnen worden als er nadruk moet liggen op iets wat zorgen bij anderen veroorzaakt, zoals in de zin 'De dokter vond de toestand van de zieke zorgwekkend.' Zorgelijk zou beter gebruikt kunnen worden als er minder nadruk ligt op zorgen die anderen hebben en als het om iets van blijvende aard gaat. Het Stijlboek van Prisma geeft de voorbeeldzin: 'Vroeger bleef een weduwe in zorgelijke omstandigheden achter.' Dit gebruiksverschil tussen zorgelijk en zorgwekkend komt echter niet tot uiting in de betekenisomschrijvingen in de woordenboeken.