Wat is goed: zielepiet of zielenpiet?

Volgens de officiële spelling is alleen zielenpiet juist. Maar volgens ons is zielepiet ook goed te verdedigen als ‘versteende vorm’. Deze alternatieve vorm is daarom opgenomen in onze Spellingwijzer Onze Taal en op onze spellingwebsite Spellingsite.nu.

Officieel: zielenpiet

In de officiële spelling is de hoofdregel voor de tussen-n: als het eerste deel alleen een meervoud heeft op -en (en niet (ook) een meervoud op -es), schrijf je doorgaans een tussen-n in samenstellingen met dat eerste deel. Het is volgens deze regel zielenpiet (ziel heeft immers alleen het meervoud zielen) naast bijvoorbeeld secondelijm (seconde heeft ook het meervoud secondes).

Alternatief: zielepiet

Veel mensen zijn geneigd zielepiet zonder tussen-n te schrijven, omdat het voor hen in z’n geheel een aanduiding is voor een pechvogel of een zielig persoon. Hetzelfde geldt voor zielepoot: ook dat woord komt nog steeds vaak voor zonder tussen-n, omdat het niet letterlijk om ‘poot van/met een ziel’ gaat. In samenstellingen die je niet letterlijk moet opvatten, is de neigen geen tussen-n in te voegen groter. 

Versteende samenstelling

Ook volgens de officiële spelling zijn er woorden die geen tussen-n krijgen omdat ze onder de uitzonderingscategorie ‘vermeende en versteende samenstellingen’ vallen. Voorbeelden zijn apekool en flierefluiter. Maar zielenpiet en zielenpoot vallen niet onder deze uitzonderingscategorie, ook al is de herkomst onduidelijk. Ziele(n)poot is mogelijk gevormd naar analogie met mankepoot, maar zeker is dit niet. De makers van het Groene Boekje van 2005 sloten niet uit dat het ooit wél uitzonderingen zouden worden. In de Technische Handleiding Spelling, het basisdocument van de officiële spelling, stond namelijk (tot oktober 2016): “In de Woordenlijst 2005 is geen van de samenstellingen met zielen- als versteende samenstelling opgevat, met inbegrip van zielenpiet en zielenpoot. Het is denkbaar dat toekomstige taalgebruikers zulke samenstellingen als versteend zullen aanmerken en dat kan op basis van de bestaande regels dus gevolgen hebben voor de schrijfwijze ervan.” In de nieuwe Technische Handleiding is deze opmerking geschrapt. Of dat betekent dat de officiële spelling niet langer de deur op een kier houdt voor zielepiet en zielepoot, is niet bekend. 

In het overzicht hieronder staan meer voorbeelden met ziele(n)...

Spellingwijzer Onze Taal   Groene Boekje
zieledokter, zielendokter
zieleheil, zielenheil
zieleherder, zielenherder
zieleknijper, zielenknijper
zieleleed, zielenleed
zieleleven, zielenleven
zielepiet, zielenpiet
zielepijn, zielenpijn
zielepoot, zielenpoot
zieleroerselen, zielenroerselen
zielerust, zielenrust
zielesmart, zielensmart
zielevreugde, zielenvreugde
  zielendokter
zielenheil
zielenherder
zielenknijper
zielenleed
zielenleven
zielenpiet
zielenpijn
zielenpoot
zielenroerselen
zielenrust
zielensmart
zielenvreugde