‘Duitsland heeft bijna vijf keer meer inwoners dan Nederland.’ Of moet het per se vijf keer zo veel als zijn?

De zin ‘Duitsland heeft bijna vijf keer meer inwoners dan Nederland’ kan in theorie tot verwarring leiden: zijn het er dan 85 miljoen (5 x 17) of 102 miljoen (17 + (5 x 17))? De meeste mensen zullen de zin goed interpreteren, namelijk op de eerste manier, maar u kunt beter zeggen ‘Duitsland heeft bijna vijf keer zo veel inwoners als Nederland.’ Dan kunnen er geen misverstanden ontstaan.

Vooral in de spreektaal wordt zoveel keer meer dan gebruikt als variant van zoveel keer zo veel als. Bij grotere getallen is dat in de praktijk geen probleem. Bij kleinere getallen soms wel. Aan de volgende (overigens een beetje gezochte) zinnen is beter te zien dat de twee constructies eigenlijk iets anders zeggen:

  • Ik heb zeker één keer meer boeken dan mijn broer. (= ruim twee keer zo veel)
  • Ik heb één keer zo veel boeken als mijn broer. (= evenveel)
     
  • Voor een grotere bakvorm hebt u een half keer meer beslag nodig. (= anderhalf keer zo veel)
  • Voor een kleinere bakvorm hebt u half zo veel/een half keer zo veel beslag nodig. (= twee keer zo weinig)

Bij grotere getallen, eigenlijk al vanaf twee, en vaak zelfs al bij één, valt dit duidelijke verschil voor veel mensen weg: twee keer meer en twee keer zo veel betekenen voor de meeste taalgebruikers hetzelfde, maar niet voor iedereen. Daarom raden we aan toch steeds voor de constructie met zo veel te kiezen.