Is de vermeende dader juist als je een verdachte van een misdrijf bedoelt, of moet je zeggen de veronderstelde dader of de vermoedelijke dader?

Het is allemaal mogelijk. Vermeend, verondersteld en vermoedelijk kunnen allemaal gebruikt worden in contexten waarin er sprake is van een 'verdenking' of van iets wat ter discussie staat.

Sommige mensen vinden dat vermeend alleen gebruikt mag worden in zinnen als:

  • De vermeende misdadiger ontving een schadevergoeding van een miljoen.
  • Ze moesten al hun beschuldigingen over haar vermeende drankmisbruik intrekken.
  • Ik wil graag even iets zeggen over mijn vermeende luiheid: ik werk 38 uur per week en jog 3 keer per week 10 kilometer.

In deze zinnen drukt vermeend uit dat iemand ten ónrechte van iets verdacht/beschuldigd wordt of was. Zo bezien zou de vermeende dader inhouden dat er ten onrechte van is uitgegaan dat de bedoelde persoon een misdrijf heeft gepleegd. Volgens de woordenboeken wordt vermeend echter breder gebruikt. Naast 'ten onrechte beschuldigd/verdacht' betekent het 'vermoedelijk, vermoed, verondersteld', dus zónder het betekenisaspect 'ten onrechte'.

Dat vermeend min of meer twee betekenissen heeft, is geen nieuwe taalontwikkeling. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal vermeldt bij vermeend: "Verondersteld, gehouden voor -, maar vooral: ten onrechte verondersteld, ten onrechte gehouden voor -; gewaand; zoogenaamd; ingebeeld." Er staat dus niet dat de eerstgenoemde betekenis ('verondersteld') fout zou zijn. In de allereerste Van Dale (1872) staat als betekenis 'verondersteld, gewaand, beweerd'; pas in de twaalfde druk (1992) wordt deze omschrijving veranderd in iets explicieters: "niet zijnde wat het genoemde aanduidt (waarmee aangegeven wordt dat de spreker het niet eens is met de genoemde status)". In de dertiende druk (1999) wordt daaraan toegevoegd: "verkeerdelijk voor 'vermoedelijk'". In de veertiende druk (2005) is het label "verkeerdelijk" geschrapt; 'vermoed' en 'vermoedelijk' worden zonder meer als mogelijke betekenissen genoemd.

De recente taaladviesboeken bespreken de betekenis van vermeend niet; kennelijk wordt het niet (meer) beschouwd als een discutabele kwestie. De taaladviseur van de VRT, de publieke Vlaamse radio- en televisieomroep, ziet vermeend "liever" alleen gebruikt in de betekenis 'ten onrechte beschouwd als'. Het Trouw Schrijfboek en het Stijlboek van de Volkskrant (2006) geven hetzelfde advies.