Wat is juist: 'U rijdt te snel' of 'U rijdt te hard'?

 

Beide formuleringen zijn juist. Snel wordt in de woordenboeken onder meer omschreven als 'zich vlug voortbewegend of daartoe in staat', en 'vlug, niet veel tijd nodig hebbend, haastig'. Bij hard staat als betekenis onder meer 'snel', met voorbeelden als hard lopen en hard rijden.

Hard en snel kunnen dus hetzelfde betekenen; snel rijden klinkt voor de meeste mensen wel iets formeler dan hard rijden. Uitroepen als 'Rij toch niet zo hard!' en 'Loop toch niet zo hard!' klinken gewoner dan 'Rij toch niet zo snel!' en 'Loop toch niet zo snel!'

Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) vermeldt bij snel de betekenis 'zeer vlug', met daarbij onder meer een citaat uit 1838: “Hij bedoelde namelijk, dat de diligence snel rijden moest.” Bij hard staat: “In toepassing op eene beweging. Snel.”

Hard geeft in het algemeen vaak een bepaalde intensiteit aan. Daarom is hard werken ('ingespannen werken') niet per se hetzelfde als snel werken ('vlug werken'). En hard praten is echt iets anders dan snel praten. Vanuit die intensiteitsbetekenis is bij hard de vaste betekenis 'snel' ontstaan (hard lopen, hard rennen en hard rijden), evenals de betekenis 'luid' ('Wat staat die radio hard!').