Wat is een svarabhaktivocaal?

Een svarabhaktivocaal is een uh-klank die in de uitspraak tussen twee medeklinkers wordt ingevoegd. Het gaat om de uh-klank die wordt gehoord in [melluk] (melk) en [arrum] (arm).

Deze stomme e, in vaktaal wel sjwa genoemd, vergemakkelijkt de uitspraak. Hij kan echter niet overal worden ingevoegd. Het invoegen van een svarabhaktivocaal is alleen mogelijk in lettergrepen die eindigen op twee medeklinkers waarvan de eerste de l of de r is; de tweede mag geen t- of s-klank zijn. Dus: [werruk], [dorrup], [halluf], [hellup], maar [hals] (niet [hallus]), [held] (niet [hellud]), [milt] (niet [millut]). 

Niet iedereen vindt het invoegen van de svarabhaktivocaal acceptabel (‘netjes’), maar de uitspraakwoordenboeken geven de klank gewoon weer. Het is in de alledaagse spreektaal heel gewoon deze klank in te voegen - we doen het allemaal.

Het woord svarabhakti is Oudindisch. Svara betekent 'geluid, stem, klank, klinker' en bhakti betekent ‘deel, verdeling, scheiding’: ‘verdeling/scheiding in een woord door een klinker’. Het woord is in de eerste decennia van de twintigste eeuw in gebruik gekomen in de taalkunde. Soms wordt voor dit verschijnsel ook de term sjwa-insertie gebruikt.