Wat betekent stennis maken en waar komt deze uitdrukking vandaan?

Stennis maken (ook wel stennis trappen en stennis schoppen) betekent ‘drukte maken’, ‘verwarring veroorzaken’, ‘met veel kabaal je boosheid uiten’, ‘ruziemaken’.

Stennis betekent ‘kabaal’, ‘drukte’, ‘ophef’. Het is afgeleid van het Jiddische sjtannes (‘argwaan, wantrouwen’). Dat woord gaat weer terug op het Hebreeuwse eštonot (‘gedachten, bedoelingen’). 

Sjtannes maken (‘argwaan wekken’) en sjtannes op iemand hebben (‘iemand niet vertrouwen’) zijn Jiddische uitdrukkingen. Hoe stennis in het Nederlands de betekenis ‘drukte, ophef’ kon krijgen, is jammer genoeg niet duidelijk. Er is weleens geopperd dat er een verband is met standjes, dat ‘onderlinge onvrede, ruzie’ betekende en ook ‘(oploopjes bij) woordenwisselingen’. Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands vermeldt bij standje: “Verkleinwoord van stand, dat oorspronkelijk het blijven staan van een groep mensen aanduidde, een betekenis die is blijven bestaan in standwerker. Hieruit hebben zich betekenissen ontwikkeld betreffende de oorzaken van zo’n oploop, zoals een berisping [een standje krijgen], een ruzie of de geagiteerde gemoedsgesteldheid van de veroorzaker [een opgewonden standje].”

Schoppen in stennis schoppen betekent ‘veroorzaken’. Je komt het ook tegen in herrie schoppen en ruzie schoppen. De gedachte aan de voet die plotseling ‘uitschiet’ is op de achtergrond geraakt. Wat overgebleven is, is de gedachte aan de snelheid waarmee het kabaal ontstaat en de opwinding die er vaak het gevolg van is. We gebruiken trappen op dezelfde manier, zoals in lol trappen en rotzooi trappen.