Waaraan lijdt een klerelijer?

 

Je zou kunnen zeggen dat een klerelijer aan cholera lijdt. Het voorvoegsel klere- is namelijk in de verte verwant met het woord cholera. Maar dat een klerelijer aan cholera lijdt, is waarschijnlijk niet helemaal juist.

Vermoedelijk is klere of kolere, zoals in krijg de k(o)lere, afgeleid van het Franse woord colère, dat 'woede' betekent. En dat Franse woord is dan weer een verbastering van het Latijnse colera, waar cholera ook aan is ontleend. Maar het woord colera (zonder h) werd eeuwen geleden al in het Nederlands gebruikt om een nare ziekte aan te duiden (niet specifiek cholera), en de verwensing zou ook uit die betekenis kunnen zijn voortgevloeid.

In het Nederlands wordt vaak gescholden met ziektes. Denk aan teringwijf en krijg de pestpokken. Meer hierover is te lezen in de scheldwoordenboeken die er op de markt zijn. Zoals het Groot scheldwoordenboek van Marc De Coster (2007), dat ongeveer 2500 scheldwoorden bevat. In Krijg de vinkentering! van Ewoud Sanders en Rob Tempelaars (1998) staan nog vele andere voorbeelden van Nederlandse en Vlaamse verwensingen. Ook het Vloekenboek van Arno Kantelberg (1998) geeft een aardig overzicht. Wat serieuzere, uitgebreidere studies zijn Vloeken (1997, 2001) en Krachttermen (2008) van P.G.J. van Sterkenburg.