Wat is juist: ‘Patiënten kunnen in meerdere of mindere mate last hebben van bijwerkingen’ of ‘Patiënten kunnen in meer of mindere mate last hebben van bijwerkingen’?
 

Het is allebei juist. In meerdere of mindere mate en de verkorte versie in meer of mindere mate komen in de praktijk vaak voor om aan te geven dat iets enigszins of juist in sterke mate het geval is.

In meerdere of mindere mate

In meerdere of mindere mate is de oorspronkelijke uitdrukking. Het is een samentrekking van in meerdere [mate] of [in] mindere mate. Meerdere heeft hier de betekenis ‘groter, sterker’. In mindere of meerdere mate (met meerdere en mindere in omgekeerde volgorde) komt overigens ook vaak voor. Een paar voorbeelden:

  • “(...) aan de Burgemeesters in deze Provincie, wier Gemeentens in meerdere of mindere mate door de overstrooming geleden hebben (...)”. (krantencitaat uit 1816)
  • “(...) alle fondsen waren in meerdere of mindere mate gedrukt [= er werd weinig gehandeld].” (krantencitaat uit 1840)
  • Zo’n twee miljoen Nederlanders hebben in meerdere of mindere mate last van oorsuizen.
  • “De natuurlijke kinderziekte heeft zich, in mindere of meerdere mate, in de gemeenten Leiden, (...) en eenige andere, geopenbaard.” (krantencitaat uit 1840)
  • Bij een dreigende burn-out voel je je in mindere of meerdere mate uitgeput na een werkdag.

In meer of mindere mate

In meerdere of mindere mate kun je inkorten tot in meer of mindere mate. Dat gebeurt al lange tijd. In meer of mindere mate is een vaste uitdrukking. Een paar voorbeelden:

  • “Ook op andere plaatsen werd de aardbeving in meer of mindere mate gevoeld.” (krantencitaat uit 1838)
  • “Bovendien heeft de dader in meer of mindere mate bewust zijn leven en dat van zijn ouders verwoest.” (krantencitaat uit 1981)

In min of meerdere mate

In min of meerdere mate is een verkorting van in mindere of meerdere mate. Deze verkorting werd (en wordt) weleens afgekeurd. Toch wordt ze ook al lange tijd als een vaste uitdrukking gebruikt. Voorbeelden:

  • “Bovendien blijft elke circulatiebank in min of meerdere mate afhankelijk van den koopmansstand.” (krantencitaat uit 1863)
  • “Finsec (...) houdt het midden tussen de giffen whisky en cognac die velen van ons in min of meerdere mate regelmatig consumeren (...).” (krantencitaat uit 1961)