Is herkanser een goed Nederlands woord?

 

Ja, herkanser is een goed Nederlands woord, ook al staat het niet in het Groene Boekje of in woordenboeken.

Herkanser is afgeleid van het werkwoord herkansen; het betekent 'iemand die een examen opnieuw maakt'. Het achtervoegsel -er (met de betekenis 'iemand die ...') kunnen we achter heel veel werkwoordstammen zetten: danser van dansen, schrijver van schrijven en fietser van fietsen.

Woordenboeken en -lijsten (zoals Van Dale en het Groene Boekje) kunnen niet alle woorden opnemen die in het Nederlands bestaan; dat zijn er veel te veel. We kunnen namelijk eindeloos nieuwe woorden maken, onder meer door woorden samen te voegen (samenstellingen) of door woorden af te leiden van andere, zoals in het geval van herkanser. Veel nieuwe woorden zijn 'doorzichtig': de betekenis is meteen duidelijk. Bij herkanser is dat ook het geval; als je de betekenis van herkansen kent (en die staat wel in de woordenboeken), en je weet dat we met het achtervoegsel -er 'iemand die ...' bedoelen (doordat je heel veel woorden kent die zo gevormd zijn), dan weet je ook dat een herkanser 'iemand die een examen opnieuw maakt' is. Woordenboekmakers nemen liever niet te veel van dit soort doorzichtige woorden op – ruimte is immers kostbaar.

Het Groene Boekje hanteert als belangrijk criterium voor opname dat woorden vaak moeten voorkomen in het geschreven Nederlands (bijvoorbeeld in kranten); met herkanser is dat kennelijk niet het geval – het is een woord dat mogelijk vooral in spreektaal voorkomt, en niet zo veel in geschreven teksten.