Wat is juist: enig kind of enigst kind?

Enig kind en enigst kind komen allebei voor in de betekenis ‘kind zonder broers of zussen’. Enig kind geldt als de ‘nette’ variant: voor deze vorm zal bijvoorbeeld altijd worden gekozen in officiële documenten. Enigst kind is informeel.

Tegen de vorm enigst wordt vaak als bezwaar aangevoerd dat hij in feite onjuist is. In de betekenis ‘waarvan er geen tweede is’ is enig immers een absoluut begrip: eniger dan enig kan niet, en de overtreffende trap enigst dus ook niet. Toch is enigst kind in het dagelijks taalgebruik heel gewoon, misschien omdat zo verwarring voorkomen wordt met een enig kind in de zin van ‘een heel leuk kind’. En het meervoud enige kinderen kán ook opgevat worden als ‘enkele kinderen’. In een zin als ‘Enige kinderen hoefden vroeger niet in dienst’ leest een lezer enige dan niet meteen als ‘eniggeboren’, en raakt even in verwarring. Enigste kinderen is duidelijker.

Enigst kind komt al zo’n dertig jaar voor in de woordenboeken. Van Dale (2015) noemt enigst in enigst kind een “elatief” van enig. Met elatief wordt bedoeld dat de oorspronkelijke, absolute betekenis van enig (‘waarvan er geen tweede is, uniek’) op de achtergrond is geraakt. Enigst heeft op zichzelf de betekenis ‘geen broers of zussen hebbend’. Vergelijkbaar is beste in beste Emma: hiermee wordt niet uitgedrukt dat Emma de beste persoon op aarde is. Deze aanhef is een briefconventie die we gebruiken zonder na te denken over de letterlijke betekenis van beste

De/het enigste

In zinnen als ‘Het enigste tijdschrift dat ik van voor tot achter lees is Onze Taal’ en ‘Zij was de enigste die iets durfde te zeggen’ wordt enigste wél als een echte ‘fout’ gezien. In deze zinnen heeft enige sterk de voorkeur.