Wat is het best: eigengemaakte koekjes of zelfgebakken koekjes?

Het is allebei juist. Eigengemaakt en zelfgemaakt betekenen vrijwel hetzelfde. Eigengemaakt heeft iets meer de betekenis ‘thuis gemaakt, niet kant-en-klaar gekocht’. Zelfgemaakt betekent iets sterker ‘niet door een ander gemaakt’. 

Eigen en zelf kun je aan meer voltooide deelwoorden koppelen:

  • eigengebakken / zelfgebakken taart
  • eigengebouwde / zelfgebouwde boten
  • eigengeteeld / zelfgeteelde aardbeien
  • eigengestookte / zelfgestookte jenever
  • eigengeschreven / zelfgeschreven liedjes (zelfgeschreven is gebruikelijker, ‘niet door een ander geschreven’)
  • eigengeproduceerde / zelfgeproduceerde wijn (zelfgeproduceerde is gebruikelijker, ‘niet door een ander geproduceerd’)
  • eigengebreide / zelfgebreide truien (zelfgebreid is gebruikelijker, ‘met mijn eigen handen gebreid’)

Naast zelfbedacht, zelfgekozenzelfverkozen en zelfverzonnen zijn geen varianten met eigen- gangbaar. 

Germanisme?

Sommige mensen hebben geleerd dat eigengemaakte, eigengebakken, enz. germanismen zijn. Daarom zouden de vormen met zelf- de voorkeur moeten krijgen. Toch blijkt nergens dat het stempel ‘germanisme’ terecht is - het Duits spreekt van selbst gemacht. Eigengemaakt komt (net als zelfgemaakt) al eeuwen voor in het Nederlands. In een advertentie uit 1808 staat bijvoorbeeld: “Bij den Ondergeteekenden is te bekomen een nieuw assortiment van eigengemaakte Brabandsche MANS- en VROUWE-SCHOENEN”.