Wat betekent driemaal is scheepsrecht en waar komt deze uitdrukking vandaan?

Driemaal is scheepsrecht betekent meestal: ‘als iets twee keer niet gelukt is, lukt het de derde keer vast wel’. Je kunt het ook gebruiken als je iets voor de derde keer probeert, dus min of meer als ‘ik probeer het nog één keer’. Het kan ook een grapje zijn dat je maakt als je iemand voor de derde keer tegenkomt.

Deze uitdrukking is ontstaan vanwege de bijzondere status van het getal drie. Drie heeft altijd een grote symbolische waarde gehad vanwege de Heilige Drie-eenheid: de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Toch is de exacte herkomst van driemaal is scheepsrecht niet bekend. Wel speelde het getal drie ook op zee een grote rol in de gewoonten en de straffen. Bijvoorbeeld:

  • De schipper was verplicht drie maaltijden aan de bemanning te geven.
  • Wie zich misdroeg tijdens het schaften, werd gestraft met drie slagen met de gortspaan (een driehoekig plankje met een korte steel, dat door de matrozen werd gebruikt om de gekookte gort fijn te wrijven).
  • Een gestorven zeeman wordt met een ‘één, twee, drie, in godsnaam’ overboord gezet.