Wat is juist: uit de boot vallen of buiten de boot vallen?

 

Het is allebei juist. Deze uitdrukkingen betekenen 'niet kunnen of mogen meedoen, ergens voor afvallen, je positie verliezen'. Er bestaat wel een klein nuanceverschil tussen uit de boot vallen en buiten de boot vallen

Uit de boot vallen

Uit de boot vallen betekent vooral 'niet meer meedoen', 'niet meer in aanmerking voor iets komen', 'ergens voor afvallen', 'je positie verliezen'. Wie uit de boot valt, was dus al 'aan boord'. In figuurlijke zin: zo iemand had al een bepaalde positie of status, maar die verliest hij. 

Buiten de boot vallen

Buiten de boot vallen is een jongere variant van uit de boot vallen. Bij deze variant ligt het accent iets meer op 'geprobeerd hebben aan boord te komen, maar daarin niet geslaagd zijn'. Buiten de boot vallen betekent dus vooral: 'niet mogen meedoen aan', 'niet in aanmerking komen voor', 'een positie die je graag had willen hebben, niet krijgen'.

Het kleine verschil in perspectief tussen uit de boot vallen en buiten de boot vallen doet er lang niet altijd toe. In een zin als 'Ik had graag willen blijven, maar ik ben bij de laatste reorganisatie uit/buiten de boot gevallen' is zowel uit als buiten mogelijk. Uit de boot legt meer nadruk op het verliezen van de baan die je had; buiten de boot legt meer nadruk op de beslissing om je niet 'toe te laten' tot de groep werknemers die mocht blijven.