Print deze pagina

IJs / eis en weder dienende

Wat is juist: eis en weder dienende of ijs en weder dienende?

IJs en weder dienende is juist. Het betekent namelijk: 'als ijs en weer dienen', oftewel 'als de (weers)omstandigheden meewerken'. In deze uitdrukking wordt dienen gebruikt in de betekenis 'geschikt, gunstig zijn (voor iets)'. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) schreef in 1911 het volgende over de uitdrukking: "IJs en weder dienende is het vaste voorbehoud waaronder men hardrijderijen op schaatsen enz. uitschrijft." De betekenis is sindsdien breder geworden: 'als alles goed is, meezit, blijft zoals het is', zoals in 'IJs en weder dienende zitten wij volgende week prinsheerlijk in Parijs.'

Sommigen vermoeden dat de uitdrukking een juridische achtergrond heeft, en denken daarom dat eis en weder dienende juist is; de betekenis zou dan iets zijn als 'als er geen hoor en wederhoor wordt toegepast'. Daar bestaat echter geen enkele aanwijzing voor. Een eis kan niet 'dienen' (een kort geding wel) en weder wordt nergens gebruikt als verkorting van wederhoor. Ook invloed van de juridische formule 'de tegenpartij dient van eis' ('de tegenpartij dient het document in waarin de eis staat') blijkt nergens uit. IJs en weder dienende komt met een lange ij al eeuwenlang voor in het Nederlands.

Verwante adviezen

Trefwoorden

terug
voorjaarsbanner

banner ITV

taalkalender