Wat is juist: aambeeld of aanbeeld?

Zowel aambeeld als aanbeeld is juist. Aambeeld is de gebruikelijkste vorm.

Een aambeeld is een ijzeren smeedblok. Het is ook de benaming voor het middelste gehoorbeentje, omdat dit op een aambeeld lijkt (de namen van de drie gehoorbeentjes: hamer, aambeeld, stijgbeugel). 

De vorm aanbeeld is het oudst. Aan betekent hier ‘aan’ of ‘op’. Beeld is waarschijnlijk een vervorming van een oude werkwoordstam met de betekenis ‘slaan’ of ‘stampen’. De mensen herkenden die oude stam in de loop van de tijd niet meer en vervormden die onder invloed van het woord beeld (volksetymologie). 

De n van aanbeeld wordt onder invloed van de b van -beeld als m uitgesproken. Dat is een bekend fenomeen dat ‘assimilatie’ wordt genoemd. Deze m werd steeds vaker ook opgeschreven en zo is de schrijfwijze aambeeld in gebruik gekomen. Deze spelling is in elk geval in de zestiende eeuw al aangetroffen. Aambeeld is nu veel gebruikelijker dan aanbeeld.