plebaan

Citaat

“‘We zullen eens de proef op de som nemen’, grapt Vincent Blom (…). Met samengeknepen ogen tuurt de plebaan door een van de kijkers.”
(Bron: Bellende engel bij Sint-Jan krijgt update en kijkers: publiek kan beeld nu makkelijker ontdekken – Chris Korsten, BN DeStem, 14 mei 2026)

Betekenis

pastoor van een (als parochiekerk gebruikte) kathedraal

Uitspraak

plee-baan

Woordfeit

Een kathedraal is een kerk waar zich een bisschopszetel bevindt. De bisschop is het hoofd van een bisdom, en een bisdom bestaat uit een groot aantal parochies: (veelal lokale) gemeenschappen van groepen gelovigen, de parochianen.

Elke parochie komt samen in haar eigen parochiekerk en heeft een eigen pastoor. Soms is ook de kathedraal als parochiekerk in gebruik; in dat geval is de plebaan degene die in naam van de bisschop als pastoor de parochie bestuurt.

Het woord plebaan komt via het Frans van het christelijk Latijnse plebanus, een zelfstandig naamwoord dat ‘pastoor’ betekent. Oorspronkelijk was plebanus een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis ‘behorend bij het volk’ (of in dit geval: ‘bij de gemeenschap’). Het is een afleiding van het woord plebs, dat in het Latijn in eerste instantie ‘volk’ of ‘menigte’ betekent. In het christelijk Latijn kan het ook de parochianen aanduiden.

Datzelfde woord plebs bestaat ook in het Nederlands, maar dan in de betekenis ‘lage volksklasse’.