adelborst
marineofficier in opleiding, cadet bij de marine
Citaat
“Op een RVD-foto is te zien hoe Amalia samen met adelborsten (…) salueert in de grote mast van het schip.”
(Bron: Emmer zeewater over Amalia bij benoeming tot sergeant – Nu.nl, 19 oktober 2026)
Betekenis
marineofficier in opleiding, cadet bij de marine
Uitspraak
a-duhl-borst
Woordfeit
Je zou bij adelborst kunnen denken aan iemand van adel met onderscheidingen op zijn borst, maar met dat woord borst heeft het niets te maken. Borst is hier een verbastering van bors, een oud woord voor ‘kameraad’ of ‘jongeman’. Adelborst betekent van oorsprong dan ook ‘adellijke jongeman, jonker’. In de zestiende eeuw ontstond de betekenis ‘onderofficier’, omdat lange tijd alleen jongens van adel toegelaten werden tot de officiersopleiding. Later kreeg het de specifiekere marine-betekenis.
Bors is een vijftiende-eeuwse vernederlandsing van het Duitse woord borse. Dat betekende eerst ‘studentenhuis, soldatenhuis’ en ging later ook de bewoners daarvan aanduiden, en dat waren doorgaans jonge mannen. Borse op zijn beurt komt voort uit Börse, een Duits woord voor ‘geldbuidel’, omdat in die huizen van een gemeenschappelijke beurs (of kas) werd geleefd.
Börse heeft dan weer dezelfde herkomst als het Nederlandse beurs: het komt via het Frans van het Latijnse bursa in de betekenis ‘leren zak, buidel’. In een eerder stadium van het Latijn betekende het alleen ‘leer’. Dit komt van het klassiek Griekse bursa, dat naast ‘leer’ ook ‘(dieren)huid, vel’ kon betekenen.
Blij met deze uitleg?
Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!