acribie

Citaat

“Dit (…) maakt dit boek, waarin heus ook veel aardigs is te vinden, tot een bij uitstek eigentijds letterkundig product: veel ego en subsidie, weinig acribie en redactie.”
(Bron: Een biografie met gaten; Atte Jongstra verslikt zich in Leo Vroman – Bastiaan Bommeljé, Tzum, 7 juni 2026)

Betekenis

uiterste nauwkeurigheid

Uitspraak

a-krie-bie

Woordfeit

Acribie betekent ‘uiterste nauwkeurigheid’. Volgens de naslagwerken wordt het vooral in wetenschappelijke contexten gebruikt, met name in de taalkunde. Het oudste woordenboek dat de term vermeldt, uit 1824, noemt acribia overigens juist een term uit de bouwkunde, voor: “naauwkeurige waarneming des winkelhaaks, der lineaal, der loodlijn; ook stiptheid”.

Het woord komt, mogelijk via het Latijnse acribia, van het Griekse akribeia, een afleiding van akribès: ‘nauwkeurig’. Dat woord is waarschijnlijk verwant aan het bijvoeglijk naamwoord akros, dat ‘scherp’, ‘spits’ of ‘uitstekend’ (letterlijk en figuurlijk) kan betekenen, en soms ook ‘hoogst’. Het zelfstandig naamwoord akron betekent onder meer ‘top’ en ‘uiteinde’.

Akros/akron komt ook terug in acrobaat, dat aanvankelijk ‘koorddanser’ betekende: het Griekse werkwoord akrobatein betekent ‘op de tenen lopen’; je tenen zijn de ‘uiteinden’ van je voeten. Ook zit het in Akropolis, de naam van (onder meer) de bekende burcht in Athene, die letterlijk ‘hoogste punt van de stad’ betekent. En een acrostichon (‘naamdicht’) is een gedicht waarin de beginletters ‘uitsteken’ ten opzichte van de rest van het vers.