Page 18 - OnzeTaal_sept2019_HR

Taalstrijd in Brussel

Het officieel tweetalige Brussel gaat al ruim anderhalve
eeuw gebukt onder een taalstrijd tussen het Nederlands en
het Frans. Aan het eind van de achttiende eeuw was de stad
overwegend Nederlandstalig. Nadat het Frans vanaf 1830 de
officiële taal van onder meer de overheid, justitie en het
onderwijs was geworden, werd het Nederlands steeds verder
gemarginaliseerd. Het gevolg was een ideologische taal-
strijd, die tot op de dag van vandaag duurt. Vlamingen kun-
nen zich mateloos ergeren aan de dominantie van het Frans
in de hoofdstad.
Omgekeerd groeit de groep Franstalige Brusselaars die
negatief denkt over Nederlandstaligen. Voor 30 procent van
de Franstalige Brusselaars heeft het begrip ‘Nederlands-
talige’ een negatieve connotatie. Tien jaar geleden was dat
maar 3 procent. Onderzoeker Rudi Janssens van de Vrije
Universiteit Brussel wijt dat aan de politieke polarisering
tussen de Vlamingen, die eerder centrum-rechts stemmen
(de Vlaams-nationalistische N-VA is er de grootste partij),
en de veel linksere Walen.
Maar onder Vlaamse Brusselaars lijkt de ergernis juist
gekenterd, zegt hij. De jongere generaties Nederlandstaligen
in Brussel zijn vaak meertalig, en ze kiezen voor gemak: de
ervaring leert dat wie aan de balie bij de politie, gemeente
of in het ziekenhuis op Frans overschakelt, vaak sneller aan
de beurt is of een vlotter gesprek voert.

heel behoorlijk, maar niet als moedertaalspreker”, zegt andere manier met taal om. In plaats van dat er één
Housen. Wat niet helpt, is dat op veel Nederlandstalige standaardtaal is, maken zij gebruik van een persoonlijk
scholen leerlingen die van oorsprong Nederlandstalig taalrepertoire waarin ze zich kunnen redden in meerde-
zijn, een minderheid vormen. Er zijn klassen waar alleen re talen.”
de leraar voor de groep Nederlands als moedertaal heeft.
Bovendien is het uiteindelijke taalniveau afhankelijk MENGVORMEN
van hoeveel contact een kind buiten school met de taal Brussel is niet langer een tweetalige maar een meertali-
heeft, zegt hij. En dat is vaak beperkt. “Als je wilt dat ge stad, beaamt Housen. Daardoor verandert het Neder-
lands in de hoofdstad. “Taal is dynamisch en context-
“De van oorsprong gevoelig. Er ontstaan zekere mengvormen; dat houdt een
taal levendig en maakt haar rijker. Mijn eigen kinderen
niet-Nederlandstaligen zijn bijna perfect tweetalig, maar ik hoor hen soms din-
gen zeggen als: ‘Ik weet niet waar is Marieke.’ Ik merk
zullen de toekomst van de dat dat voor mijzelf steeds aanvaardbaarder wordt.” 

taal in Brussel bepalen.”

je kind de taal echt gaat beheersen, moet je ook een ANTWOORDEN TAALTEST
omgeving creëren voor die taal: Nederlandstalige tv (zie pagina 11)
opzetten, je kind naar Nederlandstalige scouts of
muzieklessen sturen.” A. Spelling C. Zoek de fouten
Het Nederlands is in Brussel een taal van niet-moe- 1. b. aperitief 1. burn-out of burnt-out,
aangeraden, hobby’s
dertaalsprekers geworden, aldus Housen. “Het is een 2. b. latte macchiato 2. ervan, yogaën, de ochtend-
ONZE TAAL 2019 — 9 Het is een taal waar meer en meer Brusselaars zich in B. Woordenschat D. Extra
taal die naast andere wordt gebruikt en misschien niet
3. c. sport-bh’s
als sterkste taal geldt van de persoon die haar gebruikt.”
dauw, bonsaiboompjes,
genealogisch, ontspanning.
kunnen redden, zonder dat ze die tot in de puntjes be-
1. a. cocktail
2. a. kronkelen
heersen.
3. b. slinger
“De van oorsprong niet-Nederlandstaligen zullen de
De dakpan heet naar zijn

vorm een beverstaartpan.
toekomst van de taal in Brussel bepalen”, zegt Janssens.
Op dit moment is Nederlands in Brussel meer een taal
binnen een meertalige context dan een taal op zich, stelt Meer uitleg over sport-bh’s, yogaën en andere taalkwesties
hij. Dat is een ontwikkeling die in meer Europese steden vindt u op onzetaal.nl/taaladvies.
18 zichtbaar is. “Door globalisering gaan mensen op een