Page 23 - OnzeTaal_juni2019_HR
P. 23

Schatje doe het rustig aan, tranquilo”, chatje doe het rustig aan, tranquilo”, zingt rap-  VAMOS, VAMOS
              zingt rapgroep Valsbezig in het liedje dat groep Valsbezig in het liedje dat ook ‘Tranquilo’   In andere nederhopnummers gaat het vaak om niet
              ook ‘Tranquilo’ heet. De website van RTL heet. De website van RTL Nieuws noemde dit   meer dan wat losse Spaanse woorden en kreten. Vaak
      “Nieuws noemde dit nummer vorig jaar als Snummer vorig jaar als voorbeeld van een nieu-  zijn dat termen die bekend zijn bij Nederlanders, ook
      voorbeeld van een nieuwe trend. Volgens de site be-we trend. Volgens de site beleeft Spaans in Nederlandse   als die verder helemaal niet zo goed Spaans spreken.
      leeft Spaans in Nederlandse hiphop een ware op-hiphop een ware opmars.  Naast tranquilo (‘rustig’) van Valsbezig en corazón
      mars.                                                  (‘hart, liefje, schatje’) van Bizzey en Frenna zijn dat
            HOU HET ECHT                                     bijvoorbeeld: amigo (‘vriend’) en loco (‘gek’). En Lil’
            In de beginjaren van nederhop, een jaar of dertig gele-  Kleine verzucht in zijn nummer ‘Liegen voor jou’ in
            den, had niemand kunnen denken dat die Nederlandse   een verder geheel Nederlandse overpeinzing plotseling:
            hiphopnummers zo internationaal zouden gaan klinken.   “Muchacha, muchacha. Vamos, vamos” (‘Meisje,
            In die tijd was er juist een neiging om bekende, Engelse   meisje. Laten we gaan, laten we gaan’).
            hiphoptermen heel letterlijk te vertalen in het Neder-     Behalve over ‘schatjes’ gaat het naar goed hiphop-
            lands. Vooral de Osdorp Posse was daar goed in. “Hou   gebruik ook vaak over ‘geld’, oftewel ‘guap’. Sevn Alias
            het echt” (‘keep it real’) was belangrijk: zo werd freestyle   en Lucass hebben een nummer dat ‘Maak guap’ heet:
            “vrijstijl”, en werd er gemopperd op de “moederneu-  een aansporing om vooral veel geld te verdienen, of ‘te
            kende politie”.                                  maken’. Volgens sommigen is guap een verkorting van
               Inmiddels bevat nederhop veel woorden uit andere   George Washington On Paper (naar de eerste president
            talen, zo bleek onder meer uit een onderzoek dat ik met
            Alex Reuneker en Ton van der Wouden deed naar woord-
            gebruik van Nederlandse rappers. Behalve uit het Engels
            komen veel van de leenwoorden uit het Sranan (waggie   In nederhop zie je vooral
            voor ‘auto’, lobi voor ‘liefde’ en niffo voor ‘neef, vriend’),
            en ook wel het Arabisch (saaf voor ‘geld’ en natuurlijk   Spaanse woorden voor
            het beruchte kech voor ‘hoer’).
                                                               ‘schatjes’ en ‘geld’,
            GEZELLIGITOS
            Een van de bekendste voorbeelden van Spaans in neder-  oftewel ‘guap’.
            hop is misschien wel ‘Get Spanish’ van De Jeugd van
            Tegenwoordig. Dat nummer uit 2010 barst van het grap-
            pige quasi-Spaans. Aan het begin denk je al dat je in Wat
            & hoe in het Spaans beland bent: “Hola supermercado de   van de Verenigde Staten, die op de dollarbiljetten prijkt),
            la bancos por aqui”, en zo gaat het verder met veel ola’s   maar het is waarschijnlijker dat het een verkorting is
            en si’s, wat chorizo en manchego, en natuurlijk de vraag:   van het Spaanse guapo, dat ‘knap’ of ‘mooi’ betekent.
            “Donde esta mi dinero?” (‘Waar is mijn geld?’). Het    In Amerika werd guap in sommige kringen bekend als
            ‘outro’ van het nummer gaat zo: “Los gezelligitos,    een ‘handsome sum of money’ of een ‘pretty penny’.
            donde esta genietos? Ah, Costa del Sos” (sos is een van      In nederhop zie je, kortom, vooral Spaanse woorden
            de vele benamingen voor cocaïne).                voor ‘schatjes’ en ‘geld’, en af en toe kom je een enkele
               Voor de gelegenheid voegen de heren Spaans-achtige   Spaanse kreet tegen. Eigenlijk valt het met die ‘nieuwe
            uitgangen toe aan de Nederlandse woorden gezellig en   trend’ dus nogal mee.
            genieten. Was De Jeugd van Tegenwoordig zijn tijd ver
            vooruit of was ‘Get Spanish’ meer een gelegenheids-  ZON, ZEE, VAKANTIE
            grapje?                                          Toch zou het best kunnen dat nederhop in de loop der
                                                             jaren meer invloed ondergaat van het Spaans, tenslotte
            DIE CULO VAN JOU                                 een van de grootste wereldtalen. Het gebruik van die
            Vorig jaar brachten Bizzey en Frenna een liedje uit dat   taal, gecombineerd met het Nederlands, Engels en an-
            ‘Culo’ heet, en dat – zoals de titel al zegt – over billen   dere talen die in Nederland gesproken worden (bijvoor-
            gaat. Ook in die tekst zit behoorlijk wat Spaans. Zo zegt   beeld Sranan, Arabisch en Papiaments), laat zien dat
            Frenna tegen een meisje “m’n corazón” (‘m’n schatje’)   ook de nederhop helemaal meedoet met de trend van
            en Bizzey “Me gustas tú” (‘Ik hou van jou’, een bood-  glokalisatie.
            schap die overigens niet aan een persoon gericht is,      Glokalisatie? Dat is een vertaling van het Engelse
            maar aan die billen). Bizzey eindigt ook vrij Spaans,    glocalization, een mixwoord van global en localization.
            gemixt met wat Engels:                           Volgens de Oxford English Dictionary (OED) is dat “the
                                                             action, process, or fact of making something both
               O-o-otra, otra, otra vez                      global and local”. En dat is precies wat er in de hiphop-
               Die culo van jou, ik ben obsessed             scene, en ook in de nederhop, vaak gebeurt, vooral
               Que lo que, que lo que, aquí met that ass     als het over taal gaat: het gebruiken van woorden uit
               Impresame, la niña                            ‘wereldtalen’ en uit lokale talen. Bizzey weer: “Je weet
                                                             ik ben in love met je culo.” Al die talen gewoon lekker
            Otra vez betekent zoiets als ‘nog een keer’, que lo que    naast elkaar dus.                          ONZE TAAL 2019  —  6
            is volgens Genius (een website vol songteksten) Domi-      En intussen gaat het natuurlijk ook nog ergens
            nicaans slang voor iets wat vergelijkbaar is met het    anders om: met Spaans denk je al gauw aan zon, zee,
            Engelse what’s up, en aquí is ‘hier’. De werkwoordsvorm    vakantie. En het klinkt vrolijk, volgens RTL Nieuws.
            impresame is geen echt Spaans, maar het klinkt natuur-  De jongens van Valsbezig bekenden vorig jaar aan RTL
            lijk wel best zo. Al met al een interessante mix van talen,   dat ze eigenlijk helemaal geen Spaans spreken, maar
            en een even gemengde verzameling Spaans: gewoon   “het klinkt gewoon lekker los en het geeft het nummer
            Spaans, informeel Spaans en ‘steenkolen-Spaans’.   meteen een andere vibe”.                                                       23
   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28