Praten over jezelf, dat kan je in de ik-vorm doen, maar het hóéft niet. Kijk maar naar Studio Sport of Facebook, en je hoort en ziet hoe het anders kan.

Raymond Noë | 22 maart 2011

Vroeger was alles lekker overzichtelijk. Je koos tussen Veronica en Hilversum 3, Nederland 1 en Nederland 2, en tussen Amstel en Heineken. En aan het eind van het voetbalseizoen werd of Ajax of Feyenoord kampioen.

Ook in de taal was alles veel eenvoudiger. Als je het over jezelf had, dan deed je dat in de ik-vorm: 'Ik wil graag Peyton Place zien', of 'Ik heb gister de nieuwe elpee van de Golden Earring gekocht'.

Gollem

Eerste persoon enkelvoud dus. En als je toevallig de koningin was, dan gebruikte je de eerste persoon meervoud. 'Wij hebben trek in thee'. En ook gespleten persoonlijkheden als Gollem-Smeagal uit The Lord of The Rings gebruikten dat 'wij': 'Must have precious. They stole it from us.'

Wie niet genoeg heeft aan die eerste persoon, staat tegenwoordig ook het 'voetballers-je' ter beschikking. Dat 'je' kan, verwarrend genoeg, zowel 'ik' als 'wij' betekenen. Als de voetballer namens het team spreekt, bedoelt hij 'wij': 'Je doet twee keer één stap te weinig en dan loop je de rest van de wedstrijd achter de feiten aan.'

Spreekt de voetballer voor zichzelf dan is het 'ik': 'Je doet twee keer één stap te weinig en dan word je meteen gewisseld.' Dat dat 'je' in plaats van 'ik' best ingewikkeld kan zijn bewees De Graafschap-aanvaller Steve de Ridder een paar weken terug. In de nabeschouwing op de wedstrijd tegen Roda JC zei hij: “Ze zeggen altijd over mij dat je niet genoeg trapt.”

Facebook

Ik of je of wij kan dus allemaal, en alsof dat nog niet genoeg is, kun je ook kiezen voor de derde persoon: 'Nee, voor mij geen pils want deze jongen gaat ervandoor.' Het klinkt een beetje oubo om zo over jezelf te praten, maar dankzij Facebook wordt het steeds gewoner.

Daar word je namelijk aangemoedigd om over jezelf in de derde persoon te schrijven, doordat je naam al staat ingevuld als je een statusupdate doet. Een hoop mensen geven daar gehoor aan: 'Thijs vindt dat hij wel een borrel verdiend heeft', 'Maxime Verhagen heeft zojuist zijn account gewist', 'Jeroen Verhoeven gaat even een pizza halen.'

Ik, je, hij, wij - het enige wat we nog niet gebruiken is 'jullie' en 'zij'. Dat is vooralsnog alleen weggelegd voor schizofrene of majesteitelijke voetballers: 'Jullie moeten schieten, anders kunnen jullie niet scoren.'


Meer Nu.nl-columns van Onze Taal