Nederlanders zijn gieriger dan Belgen. Maar Belgen zijn weer dommer. Belgen koken beter, maar Nederlanders zijn assertiever. Belgen kunnen niet eens een regering samenstellen, terwijl in Nederland alles juist altijd tot drie cijfers achter de komma wordt geregeld. Aan meningen over de buren geen gebrek, alleen zijn de harde bewijzen meestal ver te zoeken. Vorige week was dat anders. Toen kon er aan dit rijtje oordelen één worden toegevoegd dat wél wetenschappelijk verantwoord is. Uit taalkundig onderzoek blijkt namelijk dat Vlamingen hun Nederlands langzamer spreken dan Nederlanders.

Kees van der Zwan | 3 juni 2008

De onderzoekers hebben ruim 50.000 stukjes gesproken taal van net zo veel Nederlanders als Vlamingen onderzocht. Even dachten ze nog dat het lagere spreektempo van de Vlamingen misschien te maken had met de lengte van de gebruikte zinnen; het is namelijk bekend dat korte taalbouwsels langzamer worden uitgesproken dan lange. En misschien spreken Vlamingen graag in zulke korte zinnen. Maar nee, ook toen alleen de even lange zinnen met elkaar vergeleken werden, bleken de Vlamingen een lagere versnelling te hanteren.

Voice-over

Zou dat de reden zijn dat Nederlandse tv-series als Baantjer in Vlaanderen ondertiteld worden? En dat de Vlaamse tv-zender Canvas de stem van Geert Mak in diens programmareeks In Europa verving door een voice-over? Het zou kunnen, maar er zijn ook allerlei andere redenen. Aan beide kanten van de grens worden verschillende woorden gebruikt (luidop versus hardop, herstelling versus reparatie), en ook wel andere zinsconstructies ('Ik vraag me af waar we moeten op rekenen' in plaats van '… we op moeten rekenen'). Maar zeker ook in de uitspraak zijn er verschillen. En omdat tv-zenders het de kijker vooral niet te moeilijk willen maken, ondertitelen ze of synchroniseren ze na.

Ruis

Het gebeurt trouwens ook andersom. De Vlaamse politieserie Flikken wordt in Nederland door de TROS met ondertitels op de buis gebracht, net als een paar jaar geleden de Vlaamse reddingsoperatieserie Windkracht 10 - al was er daarin door alle helikopter- en zeegeluiden sowieso niet veel te verstaan van wat er werd gezegd.

Het lijkt vreemd, die talige ruis tussen twee gemeenschappen met één gezamenlijke taal. Toch is het ook weer niet uniek. Neem nu nog eens die spreeksnelheid. Onderzoekers meldden grote verschillen op dit punt tussen het Spaans van Puerto Rico en dat van de Dominicaanse Republiek. Ook daar spreken ze dezelfde taal, maar dan een beetje anders.


Meer Nu.nl-columns van Onze Taal