Over Twitter wordt weleens gezegd dat 90% van de berichten van het type “Ik ga nu koffiedrinken” is. Dat is misschien wel zo, maar op taalgebied is er op Twitter toch ook veel te beleven.

Aleid Fokma | 17 augustus 2010

Natuurlijk wordt er een hoop onzin getwitterd. Berichtjes die alleen maar de tekst 'Goeiemorgen' bevatten, of een smiley, zijn voor de meeste mensen niet erg interessant. Maar Twitter heeft ook een heel eigen dynamiek, woordenschat en soms zelfs grammatica. Voor wie van taal houdt, zijn er dan ook genoeg redenen om een account aan te maken.

Tweeps

Ten eerste zijn er natuurlijk diverse twitteraars die twitteren over taal, zoals @lynneguist, @taalprof en @irritaal. Maar vooral is er de taal van Twitter. Twitteraars twitteren in tweets. Ze noemen de mensen die hun berichten volgen (followers) soms tweeps. En de tw wordt inmiddels als een soort voorvoegsel gebruikt om aan te geven dat iets op een of andere manier met Twitter te maken heeft. Zo hield @claudiadebreij eens een twinterview, en gebruiken sommigen als ze offline gaan de afscheidsgroet twexit.

Hashtags

En dan zijn er de hashtags. Een hashtag is een term die op Twitter achter een hekje (#) wordt gezet. Het programma maakt er dan automatisch een link van, waarmee je alle berichten met dat trefwoord bij elkaar kunt zoeken.

Hashtags worden bijvoorbeeld gebruikt in berichten over een actueel onderwerp. De tags #formatie en #wk2010 spreken voor zich. Maar ook commentaar op televisieprogramma's wordt op die manier gelabeld: kijkers becommentariëren wat ze zien met tags als #dwdd, #zg (of #zg2010), #kvdb, #penw.

Durftevragen

Maar er kan veel meer met hashtags, en sommige twitteraars maken daar gretig gebruik van. Bekende hashtags zijn bijvoorbeeld #durftevragen en #goeievraag, waarmee je je medetwitteraars allerlei vragen kunt stellen.

Zo kun je van een van je volgers, of van een volstrekt onbekende die die hashtags in de gaten houdt, antwoord krijgen op de vraag waar je bamboe eetstokjes kunt kopen, of hoe je aan een studentenkamer in Amsterdam of Utrecht kunt komen. En er is ook altijd wel iemand die je kan vertellen of je in het vliegtuig een laserpen in je handbagage mee mag nemen.

Commentaar

Ook kun je met een hashtag je tweet in een context plaatsen of ergens commentaar op geven (op je tweet, op jezelf, op de wereld). Bijvoorbeeld zo: “Even wat eten en dan op weg naar mijn neef. #jarig Hoop dat het mooie weer zo blijft! #heberzinin”. De schrijver van de tweet “Is Cohen inmiddels zijn baan al kwijt? #kannooitlangduren”, zal waarschijnlijk geen PvdA gestemd hebben bij de laatste verkiezingen.

Ook kan een hashtag getuigen van zelfkennis: “Bij mini-dealer, nu mijn buitenspiegel aan diggelen ligt eindelijk tijd gemaakt om achterspoiler uit de kofferbak te halen… #luiedonder”. En soms vind je op Twitter het derde-persoon-zelfcommentaar dat al langer op fora en weblogs te zien is, een (soms ongrammaticaal) zinnetje tussen sterretjes: “Zou je eens moeten uitzoeken. *verder werken doet*”.

Creatief

Al dat jargon kan niet iedereen bekoren. Vooral het overdadig spelen met het 'voorvoegsel' tw en het gebruik van ongrammaticale toevoegingen kan je kritiek opleveren - en volgers kosten. Terwijl het doel van Twitter toch lijkt te zijn: zo veel mogelijk volgers aan je binden, zodat zo veel mogelijk mensen jouw boodschap meekrijgen. Wat die boodschap ook is.

Het creatieve gebruik van hashtags wordt meestal wél gewaardeerd. Het leverde @myrthe1974 zelfs de titel op in de categorie 'Mooiste taalkronkel' bij de verkiezing van de Mooiste Nederlandstalige Tweet: “Hee, er is iemand dood. Het dorp komt tot leven. #allemaalnaardebegrafenis”.


Meer Nu.nl-columns van Onze Taal