Dankzij Google kun je de verkiezingsprogramma's van alle partijen online doorzoeken. Op taalbeleid bijvoorbeeld. Hoeveel 'taal' staat er in al die programma's?

Raymond Noë | 1 juni 2010

Google heeft weer wat nieuws: een themapagina waar je de verkiezingsprogramma's van alle politieke partijen kunt doorzoeken. Als je daar het woord 'taal' invoert, krijg je een lange lijst treffers. Van de korte oneliners van de PVV tot de weloverwogen betogen van D66, in vrijwel alle partijprogramma's is taal een issue.

Maar waar gaat het nou over als het over taal gaat? Er blijken drie speerpunten te zijn: het Nederlands moet in de grondwet, het taalonderwijs moet beter en inburgeraars moeten een mondje Nederlands leren spreken.

Stok achter de deur

Ten eerste de grondwet. ChristenUnie, PvdA, CDA en PVV vinden dat onze taal daar een plaats in moet krijgen, in de trant van 'In Nederland spreekt men Nederlands'. Niet dat daar discussie over is, maar je weet maar nooit met al dat Engels.

De maatregel lijkt vooral bedoeld als stok achter de deur, voor later. Want vooralsnog maken de meeste partijen geen woorden vuil aan de verengelsing binnen het hoger onderwijs of aan de initiatieven om het Engels als onderwijstaal te gebruiken op de basisschool. Alleen D66 heeft daar iets over te zeggen - in beide gevallen zijn ze vóór - en daarmee is deze partij meteen de enige die het belang van het meertaligheidsbeleid van de Europese Unie onderschrijft.

Kerncompetenties

Dan het onderwijs. Vrijwel alle partijen vinden dat er veel te veel taalzwakke schoolverlaters zijn. Met name op de basisschool en in het vmbo zal er daarom meer aan taal gedaan moeten worden. En omdat veel kleuters al met een taalachterstand in groep 1 arriveren, wordt er ook gepleit voor voorschoolse bijspijkerprogramma's. Taal moet weer een kerncompetentie worden.

Europa

Dat is allemaal leuk en aardig, maar heel opzienbarend is al dit taalbeleid tot nu toe niet. Pas bij 'taal en inburgering' zijn er een paar opmerkelijke passages.

Inburgeraars moeten Nederlands leren, daarover is iedereen het wel eens. Maar de eisen die PvdA, CDA en VVD stellen aan de taalvaardigheid van huwelijksmigranten zijn toch echt in strijd met de Europese regels, aldus twee hoogleraren migratierecht in NRC Handelsblad. Met andere woorden: Nederland zou eerst uit de EU moeten stappen om die plannen door te kunnen laten gaan. En dat gaat zelfs de PVV te ver.

Maagzuurremmers

Wat de PVV wél wil, is dat er geen uitkeringen worden gegund aan “mensen die slecht Nederlands spreken”. Dat doet je je afvragen of ze daarbij ook doelen op de anderhalf miljoen functioneel analfabeten die Nederland rijk is.

Het zal wel niet, want als we laaggeletterdheid gaan bestraffen is het nog maar een kleine stap naar 'geen gratis maagzuurremmers voor mensen die de kofschipregel niet kennen' - of naar 'geen hypotheekrente-aftrek voor iedereen met meer dan twintig fouten in het Groot Dictee'. En dat is een soort van taalbeleid dat we liever niet zien.


Meer Nu.nl-columns van Onze Taal