Is het een zootje ongeregeld of een zooitje ongeregeld?

 

Zootje en zooitje zijn allebei mogelijk.

Zootje is van oorsprong de verkleinvorm van het zelfstandig naamwoord (de) zo. Dit betekende oorspronkelijk 'hoeveelheid eten die tegelijk gekookt wordt of voor één maaltijd genoeg is'; bijvoorbeeld een zo vis of een zo sla. Hieruit is de betekenis 'hoeveelheid, massa' ontstaan, en vervolgens ook 'rommel, bende'. In deze afgeleide betekenissen wordt zo van oudsher meestal in de verkleinvorm gebruikt: zootje. Omdat zootje zo'n eigen toepassingsgebied heeft gekregen, is het in veel woordenboeken als aparte ingang opgenomen.

Waar komt zooitje dan vandaan? Zooi is een spreektalige variant van zo (net als strooi naast stro en vlooi naast vlo), die ook in de schrijftaal in zwang is geraakt. Hieruit ontstond de verkleinvorm zooitje.

Beide vormen bestaan al zeker sinds de negentiende eeuw. Hoewel zooitje niet in álle hedendaagse woordenboeken is opgenomen (zootje wel), zijn ze allebei juist. Welke vorm je gebruikt, is vooral een kwestie van smaak: sommige mensen vinden zootje mooier, anderen zooitje.