Wat is juist: in arren moede of van armoede?

In arren moede en van armoede hebben een verschillende betekenis. In arren moede betekent 'ten einde raad' en vaak ook 'nadat je tevergeefs bij anderen hebt aangeklopt'. Daarnaast bestaat van armoede of van armoe, dat iets als 'bij gebrek aan beter', 'omdat er niets anders te verzinnen was om de toestand te verbeteren' betekent. Een paar voorbeelden:

  • In arren moede heb ik toen een brief aan de burgemeester geschreven. 
  • In arren moede ging de zieke langs bij een gebedsgenezer. 
  • Van armoede heb ik de hele avond voor de tv gehangen.
  • Ik kon niet slapen en ben van armoe allerlei vage YouTube-filmpjes gaan kijken. 

Herkomst in arren moede

In arren moede betekende oorspronkelijk 'in woede, vertoornd'. Hierin is arren een naamvalsvorm van een oud bijvoeglijk naamwoord ar ('boos, vertoornd'); moede betekent 'gemoed, stemming'. 

Herkomst van armoede

Armoede is gevormd is van arm ('behoeftig') en een oud achtervoegsel dat bijvoorbeeld ook in kleinood zit. Dat achtervoegsel werd niet meer herkend en door de bijgedachte aan moede ('gemoed') vervormd (volksetymologie). 

In arren moede is niet hetzelfde als in armoede

Doordat armoe(de) in de spreektaal weleens als 'arremoe(de)' klinkt, wordt in arren moede soms met in armoede verward. Maar in arren moede ('ten einde raad') is echt iets anders dan in armoede, dat letterlijk 'in armoedige omstandigheden' betekent. Bijvoorbeeld in 'Er leven nog steeds veel te veel mensen in armoede.'