Wat bedoelen krantenmensen als ze het hebben over 'het zakken van de krant'?

 

Van Dale (2005) geeft bij zakken als derde betekenis: “naar beneden gaan, naar een lager niveau gaan”. Als subbetekenis staat daarbij: “(journalistiek) (van de kopij) van de redactieafdeling naar de drukkerij gaan”. Volgens Jaap de Berg, oud-hoofdredacteur van Trouw, zou een preciezere omschrijving zijn: “het afleveren van de door de redactie gereedgemaakte pagina's bij de drukkerij”. Zakken behoort tot het jargon van (dagblad)journalisten.

De uitdrukking 'het zakken van de krant' is niet in onze naslagwerken te vinden. De Berg en Bas van Kleef (oud-redacteur van de Volkskrant) menen allebei dat ze stamt uit de tijd dat de drukpersen van de krant op de begane grond stonden (in verband met hun gewicht), en de redacties daarboven waren gehuisvest. Als de kopij geheel gereed was, ging deze naar beneden om gedrukt geworden; kennelijk is men dit 'zakken' gaan noemen.

Een lezer van ons weblog reageerde vervolgens:

“De journalisten hebben geheel gelijk. Ik ken ook het begrip 'zaktijd'. Een vraag als: “Wanneer zakt de drie?” is (was) op een eindredactie van een dagblad heel gewoon. Het had inderdaad letterlijk met afdalen te maken. Van de redactie ging de kopij één verdieping naar beneden naar 'het steen', de zetterij en opmaak, waar tot zo'n 30 jaar geleden de pagina's nog in het lood werden gezet en later werden ingeplakt, waarna de pagina's (lood of aluminiumplaat) weer een verdieping naar de drukkerij zakten. De redactie kende dus weer een andere zaktijd dan de zetterij. Dat de drukkerij op de begane grond lag, was het meest logisch en dat niet alleen vanwege het formaat en gewicht van de persen. Het is immers ook wat gemakkelijker bij het laden van de vrachtwagens en het lossen en op de pers plaatsen van de tonnenzware papierrollen.”