Wat betekent het woord doerak en waar komt het vandaan? 

Met een doerak is meestal een ondeugend kind bedoeld, net als met de woorden deugniet en bengel. Maar je kunt doerak ook gebruiken voor een volwassene. Dan betekent het ‘iemand die altijd zijn zin wil hebben’. Vroeger was de betekenis veel negatiever: doerak betekende twee eeuwen geleden ‘gemeen mens, schurk, smeerlap’, ‘loeder’.

Leenwoord uit het Russisch

Doerak is een leenwoord uit het Russisch. In het Russisch betekent дурак ‘domkop, dwaas’. Volgens het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (EWN) heeft het Nederlands doerak vermoedelijk overgenomen van de kozakken, die in 1813 en 1814 Nederland hielpen de troepen van Napoleon te verdrijven. Overigens is het volgens het EWN pas in 1847 voor het eerst op schrift aangetroffen, in een tekst die over Rusland gaat: “met een zoogenaamden grappenmaker (‘durak’) aan het hoofd”.

Geen verband met durhaka

Het Maleis heeft een sterk op doerak lijkend woord: durhaka, dat ‘opstandig’ of ‘opstandeling’ betekent. Het Nederlands heeft verschillende Maleise woorden overgenomen, dus het is niet vreemd om een verband te veronderstellen. Toch ligt het niet voor de hand dat doerak en durhaka verwant zijn. Doerak komt of kwam namelijk ook voor in talen die geen contact met het Maleis hadden.

Geen verkorting van doe maar raak

Heel af en toe lees je de verklaring dat doerak een verkorting is van het zinnetje doe maar raak (‘doe maar wat je wilt’). Het klinkt leuk, maar het klopt niet.