Ik kom weleens zinnen tegen als 'De regels moeten naar de werknemers gecommuniceerd worden.' Ik vind dat vreemd klinken; kan iets wel gecommuniceerd worden?

 

Communiceren is in deze betekenis op zich niet onjuist, maar het is duidelijker om het te vervangen door een werkwoord met een concretere betekenis, zoals meedelen: 'De regels moeten aan de werknemers worden meegedeeld.'

Het gebruik van communiceren in betekenissen als 'meedelen' en 'vertellen' is niet nieuw. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal omschrijft communiceren als “Mededeelen, kennisgeven van” en geeft voorbeeldcitaten die enkele eeuwen oud zijn, zoals “De Heer Radermacher heeft my den dood van zynen Oom ... gecomuniceert” (uit de brieven van Betje Wolff en Aagje Deken, die in de achttiende eeuw leefden).

Sinds pakweg de jaren negentig wordt communiceren nogal eens gebruikt in contexten waarin niet duidelijk is wat ermee wordt bedoeld, zoals in het bovenstaande voorbeeld. In dergelijke gevallen kan communiceren beter vervangen worden door meedelen, vertellen of doorgeven.

Overigens kan het voorzetsel richting of naar (... toe) in combinatie met communiceren beter vermeden worden; áls communiceren al wordt gebruikt, ligt het voor de hand om het te combineren met aan: 'aan de werknemers gecommuniceerd', omdat dit voorzetsel ook bij meedelen en vertellen wordt gebruikt. Er is dan sprake van een meewerkend voorwerp, en daarom kan aan ook achterwege blijven ('Het is mij niet op tijd gecommuniceerd'), net als in het eerdergenoemde voorbeeld van Wolff en Deken.