27 mei 2008

Overmorgen wordt in Rotterdam een dansfeest gehouden met de naam Fuck it! Voor Engelstaligen is dat een schokkende naam, maar Nederlandstaligen doet het niet zo veel. Waarom is dat? En hoe zit het verder met vloeken in Nederland?

Fuck is voor Engelstaligen een heel grove term - op tv wordt hij meestal weggepiept. En hoewel het woord wel (veel) gebruikt wordt, zal er waarschijnlijk niet snel een feest Fuck it! genoemd worden. Nederlanders hebben daar veel minder moeite mee. Buitenlandse schuttingwoorden, zoals fuck en shit, worden vrijwel gedachteloos gebruikt. Dat is niet zo vreemd; uit onderzoek is gebleken dat anderstalige vloeken vaak als minder ernstig worden ervaren dan Nederlandse.

Vloekmonitor

Vorige week bleek uit de jaarlijkse Vloekmonitor (uitgevoerd door TNS NIPO in opdracht van de Bond tegen het vloeken) dat er in 2007 op televisie meer grove taal te horen was dan in 2006. Gemiddeld telden de onderzoekers 2300 gevallen van 'grof taalgebruik' per week. Een kleine kanttekening: daar zitten ook bastaardvloeken als goh en jeetje bij - de meeste mensen zullen dat amper 'grof taalgebruik' noemen. Echte vloeken sneuvelen meestal bij de montage, maar soms gaat dat mis.

Duivel

Het merendeel van de grove taal op tv bestaat uit scheld- en schuttingwoorden, zoals eikel, shit, kut-Marokkaan en lullig. Welke woorden het meest gebruikt worden, staat helaas niet in de Vloekmonitor, maar volgens het onlangs verschenen boek Krachttermen van Piet van Sterkenburg is de toptien als volgt: shit, godverdomme, fuck, kut, verdomme, godver, jezus, merde, bullshit, damn. Veel krachttermen die verwijzen naar lichamelijke zaken dus, waaronder veel Engelstalige. Maar ook religieuze krachttermen zijn heel gewoon.

In andere landen worden andere krachttermen gebruikt. In Noord-Europa wordt de duivel (net als de hel) met enige regelmaat aangehaald. Duitsers en Vlamingen gebruiken daarnaast veel schuttingwoorden uit de 'poep en plas'-sfeer: Scheisse, Arsch, kak, merde. In Amerika is de gemengde samenstelling van de bevolking ook terug te zien in het gebruikte arsenaal aan grof taalgebruik: dat bevat zowel veel godslastering als verwijzingen naar de duivel, het lichaam en moeders: damn, hell, jesus, fuck, shit, bastard en god zijn de meestgebruikte.

In de Middellandse Zee-landen (en in hun voormalige koloniën) wordt vaak de moeder of zus van de tegenstander erbij gehaald: chinga tu madre ('neuk je moeder'). Het beste bewijs van hoe ernstig beledigingen aan het adres van een moeder of zus worden opgevat, is wel de beruchte kopstoot van Zinédine Zidane tegen de Italiaan Materazzi in de finale van het WK voetbal in 2006.


Meer Nu.nl-columns van Onze Taal