Page 31 - OnzeTaal_juni2019_HR

TEST

TAALADVIESDIENST
KORTE TAALTIPS

Op/in Cuba Op Cuba en in Cuba
‘senjor’ en España als ‘espanja’. In het zijn beide juist; dat geldt ook voor A. Test uw spellingkennis
Spaans wordt de ñ als een aparte letter veel andere landen die een eiland 1. a. castagnetten
beschouwd, die in het alfabet tussen de zijn. >> onzetaal.nl/opin b. castañetten
n en de o komt. De letter heeft in het c. castangetten
Spaans ook een eigen naam: eñe. Zuid-Spaans Het zuiden van 2. a. mascarade
De tilde is ontstaan uit een gesti- Spanje is Zuid-Spanje, het noord- b. maskarade
leerd klein n’etje. In ouder Spaans werd oosten is Noordoost-Spanje: met c. maskerade
de ‘nj’-klank weergegeven met de let- beginhoofdletter en streepje dus. 3. a. geflamencood
tercombinatie nn: het woord voor ‘jaar’ Dit geldt ook voor afleidingen, b. geflamencoot
was bijvoorbeeld anno (uitspraak: zoals Zuid-Spaans(e). c. geflamenco’d
‘anjo’), dat teruggaat op het Latijnse >> onzetaal.nl/westeuropa
annus. Om tijd en ruimte te besparen B. Vergroot uw woordenschat
werd het in de Middeleeuwen gebruike- Costa Ricaan(s) Omdat de 1. bonanza
lijk om de nn als één geheel te schrij- naam Costa Rica een spatie bevat, a. economische opleving die
ven: als ñ, waardoor bijvoorbeeld anno schrijf je ook de inwonernaam en enkelen snel heel rijk maakt
als año werd gespeld. het bijvoeglijk naamwoord met een b. Amerikaanse paardenranch
Het woord tilde is ofwel een verbas- spatie: Costa Ricaan, Costa Ricaans. c. weefsel van doorzichtige zijde
tering van het oude Spaanse woord >> onzetaal.nl/costaricaan 2. malagueña
titulo, dat ‘titel, opschrift’ of ‘accent a. drankje
boven een letter’ betekende, ofwel een b. muziekstijl
verbastering van het Catalaanse title, c. vrouw uit Malaga
dat ‘afkortingsteken’ betekende. Uitein- hoofdletter, maar de wijnsoort die 3. debarkeren
delijk gaan die beide woorden terug op daarvandaan komt, wordt met een klei- a. aan boord gaan
het Latijnse titulus (‘titel, opschrift’). ne letter geschreven: rioja. Dat is omdat b. aan wal gaan
het woord hier niet meer als aardrijks- c. een schip ontzetten
MAIS/MAÏS kundige naam fungeert, maar een ‘ge-
at is de juiste spelling: mais of woon woord’ is geworden: een soort- C. Zoek de fouten
W maïs? aanduiding voor een bepaalde drank. 1. Toen de gebronste pensionnado
Beide spellingen zijn juist. Dat komt Er zijn honderden woorden die van zijn sangriaatje begon te
doordat het woord op twee manieren ‘eigenlijk’ aardrijkskundige namen zijn. zippen, bracht zijn vrouw met
kan worden uitgesproken: als ‘mais’ Als een woord niet meer letterlijk naar haar sherrytje een toast uit op
(één lettergreep) en als ‘ma-ies’ (twee de desbetreffende plaats, streek, rivier hun kleinzoon.
lettergrepen). Die tweelettergrepige enz. verwijst, wordt zo’n begrip behan- 2. Die ambitieuze streber had
uitspraak, die vooral in België voor- deld als ‘gewoon woord’ en niet meer als een heuse Don Juan een
komt, wordt uitgedrukt met een trema. als naam; vandaar de kleine letter. An- Castilliaanse aristocratesse
Wie ‘mais’ zegt, heeft geen trema dere voorbeelden: bordeaux, camembert, het hof gemaakt, die met haar
nodig. champagne, en ook samenstellingen zo- mascaralijn een fortuin had
Het woord mais/maïs komt van het als moezelwijn, serranoham en shetland- vergaard.
Spaanse woord maíz, dat als twee let- pony.
tergrepen wordt uitgesproken: ‘ma-iez’. De verkleinvorm van rioja is riojaatje; D. Extra
Het komt sinds de zestiende eeuw in je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Na vier Hoe heet zo’n kleedje over de
het Nederlands voor. Volgens histori- riojaatjes vond ik het wel mooi ge- rugleuning van een stoel:
sche woordenboeken werd het woord in weest.’ Als een woord op een lang een mocassin, een antimakassar,
de zeventiende eeuw soms al als één uitgesproken a, o of u eindigt, wordt een macaron of een ottomane?
lettergreep uitgesproken. Toch heeft die klinker verdubbeld in de verklein-
eeuwenlang alleen maïs in de woorden- vorm van dat woord: opaatje, autootje,
boeken gestaan. Het heeft tot 2005 ge- menuutje, riojaatje, proseccootje, enz. 
duurd voordat ook mais officieel werd
toegestaan: in dat jaar verscheen er een
nieuwe editie van het Groene Boekje,
waarin beide spellingen werden ver- MEER TAALADVIES?
meld. Wilt u direct antwoord op een taalvraag?
Ook maizena/maïzena kan op twee Dan kunt u ons bellen: de Taaladvies-
manieren worden geschreven. dienst is elke werkdag telefonisch
bereikbaar (zie het colofon voor meer
VERKLEINVORM RIOJA informatie). Zie voor andere mogelijk- ONZE TAAL 2019 — 6
ioja is een Spaanse wijnsoort. heden www.onzetaal.nl/loket.
R Schrijf je dit met een hoofdletter Op onze website worden tal van
of een kleine letter, en hoe spel je de taalkwesties behandeld: www.onzetaal.
verkleinvorm? nl/taaladvies. Voor de spelling van vele
La Rioja is een provincie in het noorden tienduizenden woorden en namen
van Spanje. Als de naam van deze pro- (mét uitleg) kunt u ook terecht op onze De antwoorden vindt u op
vincie bedoeld is, is Rioja met een spellingwebsite: www.spellingsite.nu. bladzijde 33 van dit nummer. 31