Page 14 - OnzeTaal_febmrt2019_HR
P. 14

Illustratie: Frank Dam








            De Hel





                              van het Noorden




            Hoe de Elfstedentaal in het Nederlands terechtkwam




            De Elfstedentocht kent een eigen taal,                     e deelnemers aan de Tocht der tochten staan
            met bijzondere woorden. Veel daarvan                       zenuwachtig in de startkooi. De laatste be-
                                                                       richten vanuit de Hel van het Noorden zijn
            zijn algemeen bekend geworden, en  D vreselijk. Dat wordt klunen van stempelpost
            daarbij speelde de tocht van 1985 een            naar stempelpost. Er is alleen geen tijd meer om na te
                                                             denken. It giet oan!
            doorslaggevende rol.                                Het is niet moeilijk om een alinea te schrijven vol
                                                             woorden die rechtstreeks te maken hebben met de fa-
                                                             meuze Elfstedentocht. De Nederlandse taal kent sowieso
            JURRYT VAN DE VOOREN                             veel woorden en uitdrukkingen die een connectie heb-
                                                             ben met koude winters. Er bestaan bijvoorbeeld maar
                                                             liefst 67 woorden voor soorten ijs, zo valt te lezen in Over
                                                             één nacht ijs van Max Dohle (2004): van aangeslagen ijs
                                                             (“met een bevroren condenslaagje”) tot werkijs (“stroef





            Welke Elfstedenwoorden ontstonden in welk jaar?



                   Elfstedentocht
                                                    voor het eerst
                                                   live op de radio;
                                                   nieuwe termen:
                                                   Elfstedenkoorts,           de Tocht der tochten (vlak voor het
                                                        om de Zuid            afblazen van een Elfstedentocht)
                                                                           1938
                                                                1933
                                           1917
      ONZE TAAL 2019  —  2/3  1909  1912             1929                       1940               1942




                                                                                                      stempelkaart






    14                  eerste Elfstedentocht onder die   elfstedenkruisje                  1941
                        naam; nieuwe term: om de Noord
   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19