26 augustus 2008

Aso's op de weg moeten dood. Radio 538 moet dood. Femke Halsema moest dood, en vervolgens ook degene die dat vond. Zelfs bedrijven blijken dood te kunnen moeten. Alles en iedereen moet maar dood tegenwoordig. Moet dood moeten zélf niet eens dood?

Columnist Rikus Spithorst heeft het op pijnlijke wijze ondervonden: iemand in het openbaar naar de andere wereld wensen is not done. “Femke Halsema moet dood!” kan dan nog zo ironisch bedoeld zijn, een column met zo'n kop betekent de nekslag voor je carrière. Wie een kuil graaft voor een ander ...

Brievenbus

Iemand dood wensen is van alle tijden. Maar tot nog niet zo lang geleden waren doodsbedreigingen vooral face to face: 'Val dood!' kon je iemand hartgrondig toewensen, of 'Sterf!', 'Stik!' of 'Barst!'

Lekker kort, zulke verwensingen. Langer kan ook: 'Sterf staande met je bek open, dan ben je een mooie brievenbus!' En we zijn traditioneel ook heel creatief met viezigheid en ziektes: 'Zak in de stront', 'Krijg de vlektyfus' of zelfs 'Krijg zeven koperen kinderen, dan kan je je je leven lang de tering poetsen.'

Maar ja, wat zeg je als het over iemand gaat die je niet tegenover je hebt? Of van wie je niet verwacht dat hij leest wat je schrijft? 'Ik hoop dat die-en-die doodvalt' of 'Ze mogen van mij de tering krijgen' - tsja, dat klinkt toch wat slap, hè.

Irritante mensen

Misschien is daarom dood moeten in zwang gekomen. Iemand doet iets wat jou allerminst zint, en dat moet iedereen om je heen ook weten. Dat verwoord je vervolgens kort en krachtig, met de extreme strekking dat iemand het niet verdient om verder te leven.

Op internet is dood moeten bepaald niet van de lucht. Wat voor mensen moeten er zoal dood? Onder meer dikke, oude, onvolmaakte, slechte, domme en irritante mensen wordt het licht in de ogen misgund. Maar het kan nog veel rigoureuzer: 'Mensen moeten dood', of botweg 'Alle mensen moeten dood.'

Moetdood.nl

Een paar jaar geleden bestond er zelfs een domeinnaam moetdood.nl. Een of andere grapjas had ervoor gezorgd dat je met pvda.moetdood.nl of pim.moetdood.nl bij de site van het CDA uitkwam, en met kpn.moetdood.nl belandde je eveneens bij een concurrent. Maar dat initiatief is ter ziele.

Om dood te moeten hoef je niet eens te leven, in biologische zin althans. “YouTube moet weer eens dood”, kun je op internet lezen, “Hyves moet heel erg dood” en “De NS moet dood, hartstikke dood.”

Lachspieren

Toch zit er een grens aan al die dodelijke verwensingen. De ironie van dood moeten is alleen gewaarborgd in de privésfeer en bijvoorbeeld onder directe collega's. Niet op internet, en zeker niet in een veelgelezen column.

Want laten we eerlijk zijn: anders dan 'Femke Halsema verdient de Overmase hazewindhondkorenmolenpestpokken' laat 'Femke Halsema moet dood' weinig aan de fantasie of de lachspieren over.

Dood moeten is te tactloos voor gebruik in het openbaar. We kunnen het beter ten grave dragen. Dood moeten mag van ons een zachte dood sterven.


Meer Nu.nl-columns van Onze Taal